Edytorstwo naukowe – jedna z nauk pomocniczych humanistyki na pograniczu literaturoznawstwa, językoznawstwa i historii (edytorstwo, formalnie będące nauką pomocniczą, wymaga kompetencji z wielu dziedzin – w praktyce jest bowiem podstawą wielu innych nauk, gdyż zajmuje się ustalaniem poprawnego brzmienia utworów), której podstawowym celem jest ustalenie kształtu danego tekstu – najlepiej oddającego wolę autora. Edytorstwo w swoim praktycznym wymiarze przypomina raczej sztukę niż naukę, ponieważ dzialalność edytora koncentruje się na konkretnych dziełach, natomiast założenia, według których powstała dobra edycja jednego dzieła, mogą być błędne w stosunku do innego Wspólna dla wszystkich edytorów powinna być jednak reguła dbałości o oddanie w wydaniu woli autorskiej.
Ustalenie kształtu (brzmienia) tekstu najlepiej oddającego wolę autora (ustalenie intencji autorskiej) – działalność edytora w toku opracowania utworu, kiedy to, po odnalezieniu wszystkich wersji tekstu (tj. rękopisów, maszynopisów, wydruków komputerowych, wersji zachowanych na nośnikach cyfrowych, wydań skontrolowanych przez autora – w których korekta była dokonana przez niego), wybiera jako podstawę wydania którąś z nich oraz dokonuje ewentualnych koniecznych emendacji i koniektur.
Wydanie (wydania) skontrolowane przez autora – wydanie utworu, które autor faktycznie skontrolował (tzn. dokonał korekty autorskiej). Stopień kontroli autorskiej może być różny.
W naszym serwisie znajdują się zarówno Edytorzy jak i Redaktorzy:
Edytor – opracowuje tekst do druku i sprawdza korektę autorską, pilnując przy tym zgodności z wolą autora.
Redaktor – osoba dbająca o poprawność językową i logiczną tekstu. Zakres zadań redaktora w ostatnich latach stale się poszerza i obejmuje także prace wykonywane dawniej przez redaktora językowego i technicznego (w tym – dbałość o graficzny kształt tekstu, tj. typografię).
Poprawiają błędy:
- techniczne
- semantyczne
- słowotwórcze
- fleksyjne
- frazeologiczne
- składniowe
- interpunkcyjne
- ortofoniczne
Funkcje edytora i redaktora nie powinny być jednak łączone, ponieważ każda z tych osób ponosi zupełnie inny rodzaj odpowiedzialności za cudze słowo. Redaktor dba o to, aby tekst jak najlepiej spełniał funkcje komunikacyjne, był spójny i poprawny pod względem językowym, a w przypadku tekstów naukowych również eliminuje błędy faktograficzne. Natomiast edytor niejako pośredniczy między autorem a redaktorem, troszcząc się o zachowanie oryginalnych cech tekstu.
❓ FAQ – Edytorstwo naukowe
1. Czym różni się redaktor naukowy od recenzenta?
Redaktor naukowy dba o język, strukturę i zgodność tekstu z wymogami wydawnictwa. Recenzent ocenia wartość merytoryczną tekstu przed publikacją.
2. Czy redaktor naukowy może ingerować w treść merytoryczną?
Zazwyczaj nie – jego rolą jest poprawa formy, stylu i przejrzystości, ale nie zmiana argumentów czy interpretacji. Jeśli dostrzega błąd, może zgłosić go autorowi.
3. Jakie są etyczne granice edytorstwa naukowego?
Nie wolno manipulować danymi, dopisywać treści bez wiedzy autora, ani naruszać oryginalności badań. Edytorstwo ma wspierać, a nie przeinaczać publikację.
4. Kiedy warto zatrudnić zewnętrznego redaktora naukowego?
Gdy autor chce mieć pewność, że tekst jest klarowny, wolny od błędów językowych i zgodny ze standardami wydawniczymi – szczególnie przy pierwszych publikacjach lub tekstach w języku obcym.
5. Czy edytorstwo naukowe obejmuje formatowanie zgodnie z APA, MLA itp.?
Tak, redaktorzy często oferują także formatowanie przypisów, bibliografii i całego tekstu zgodnie z wybranym stylem cytowania.
Komunikacja naukowa – wsparcie w edytorstwie oraz content naukowy to podstawa naszych działań – chętnie poznamy Państwa potrzeby i przygotujemy ofertę.