Rozwój sztucznej inteligencji wkroczył w obszar najbardziej intymnych relacji międzyludzkich. We wrześniu 2025 roku Federalna Komisja Handlu USA rozpoczęła śledztwo wobec siedmiu firm technologicznych produkujących chatboty AI, w tym Meta, OpenAI i Character AI. Równolegle, chińskie władze włączyły „uzależnienie od antropomorficznych interakcji” do swojego dokumentu AI Safety Governance Framework 2.0, umieszczając to zagrożenie wyżej niż ryzyko utraty kontroli nad systemami AI.

Globalne badanie 110 najbardziej popularnych platform z towarzyszami AI przeprowadzone w kwietniu 2025 roku ujawnia fundamentalny paradoks: podczas gdy technologia bazowa pozostaje podobna, produkty końcowe radykalnie różnią się między rynkami. Amerykańskie firmy dominują w produkcji hiperseksualizowanych wirtualnych dziewczyn (52% rynku globalnego), podczas gdy chińskie platformy specjalizują się w dynamicznych, fabularnych towarzyszach płci męskiej. Ta różnica nie jest przypadkowa – odzwierciedla głębokie pęknięcia w strukturach społecznych, kryzysach demograficznych i regulacjach państwowych obu regionów.

Metodologia badania: jak zmierzono globalny rynek AI

Badanie objęło 110 platform z towarzyszami AI na podstawie danych z Similarweb i Sensor Tower. Analizie poddano:

• Ruch użytkowników (monthly active users – MAU) i miesięczne odwiedziny
• Profile firmowe i siedzibę główną
• Demografię użytkowników według wieku i płci
• Modele monetyzacji i funkcje premium
• Treści promowane na stronach głównych platform

Szacunki wskazują na 29 milionów aktywnych użytkowników miesięcznie i 88 milionów wizyt globalnie – dla porównania, Bluesky miał 23,2 miliona użytkowników w tym samym okresie. Te dane nie uwzględniają platform o szerszym profilu (jak Character AI) ani 220 milionów pobrań aplikacji towarzyszących od 2022 roku.

Model amerykański: industrializacja cyfrowej intymności

Dominacja heteronormatywnej męskiej fantazji

Dane ilościowe precyzyjnie definiują amerikanizację rynku towarzyszących AI:

Tabela 1: Struktura globalnego rynku towarzyszących AI

Parametr	Wartość	Źródło danych
Udział firm amerykańskich	52%	Scan 110 platform, 2025
Udział firm chińskich	10%	Scan 110 platform, 2025
Aplikacje z „girlfriend” w nazwie	17%	Analiza rynku, 2025
Aplikacje z „boyfriend” w nazwie	4%	Analiza rynku, 2025
Stosunek użytkowników męskich do żeńskich	7:3	SimilarWeb, top 55 platform
Stosunek M:F w grupie 18-24 lata	8:2	SimilarWeb, top 55 platform

Dwa modele zaangażowania: wspólnotowy versus produktowy

Platformy wspólnotowe (np. Fam AI, craveu.ai) funkcjonują jak marketplace, gdzie użytkownicy tworzą i dzielą się konfigurowalnymi towarzyszami. System afiliacyjny wypłaca 120-180 USD za stworzenie postaci generującej wysokie zaangażowanie. Personalizacja obejmuje typy ciał, osobowości, tryby głosowe i wideo. Ten model sprzyja częstej zmianie partnerów cyfrowych – relacje są płynne i transakcyjne.

Platformy produktowe (np. Replika) oferują pojedynczego, ewoluującego towarzysza. Użytkownicy subreddita Replika (r/Replika) raportują wieloletnie relacje, deklarując „związki małżeńskie” z AI. Udokumentowano przypadki żałoby po wykrytych zmianach osobowości chatbota, interpretowanych jako resetowanie systemu przez administratorów.

Monetyzacja seksualności: model freemium

Spośród 10 najczęściej odwiedzanych platform, 8 stosuje model freemium. Wersje premium odblokowują:

• Nielimitowane interakcje i nieocenzurowane obrazy NSFW
• Wydłużoną pamięć konwersacyjną
• Dłuższe sesje czatu

Dane z platform pokazują, że funkcje seksualne stanowią główny element przychodowy – większość bezpłatnych wersji ogranicza dostęp do treści eksplicytnych, czyniąc je centralnym punktem monetyzacji.

Model chiński: gamifikacja i narracyjność

Odwrócona dynamika płciowa

Chiński rynek radykalnie odwraca proporcje płciowe. Główne strony platform MiniMax Xingye, Tencent Zhumeng Dao i Duxiang eksponują męskie postacie AI na pierwszym planie, podczas gdy żeńskie zajmują marginalne pozycje. Analitycy rynku szacują, że główną grupą użytkowników są kobiety w wieku 25-40 lat.

Innowacje produktowe: od chatbota do ekosystemu

Chińskie platformy implementują mechanizmy wykraczające poza proste rozmowy 1:1:

Xingye: System 18 kart graficznych na postać, adaptujący mechanikę gacha z japońskich gier. Użytkownicy generują, kolekcjonują i handlują kartami postaci AI. Twórcy otrzymują 2% przychodów ze sprzedaży swoich kart. Ceny wahają się od kilku do 20 000 diamentów (≈200 RMB / 28 USD).

Zhumeng Dao: Rozbudowane kreatory fabuły umożliwiają tworzenie tematów, wątków i historii pobocznych. System czatów grupowych 1:N pozwala na równoczesną interakcję z wieloma postaciami AI.

Duxiang: Funkcja AI WeChat Friend Circle – towarzysz aktywnie publikuje posty w mediach społecznościowych i wchodzi w interakcje z użytkownikiem i innymi postaciami AI. Opaska NFC z chipem łączy się ze specyficzną postacią – zbliżenie do telefonu aktywuje pojawienie się towarzysza na ekranie.

Model monetyzacji: waluta wewnętrzna + freemium

Transakcje realizowane są poprzez zakup waluty aplikacyjnej (diamenty) służącej do kupna kart oraz abonament premium oferujący:

• Dodatkowe szanse generowania kart AI
• Bezpłatną walutę wewnętrzną
• Skrócone czasy oczekiwania na odpowiedzi (wynikające z ograniczeń mocy obliczeniowej chińskich LLM)

Trzy siły kształtujące rynek: użytkownicy, regulacje, geopolityka

Demografia użytkowników: lęk przed odrzuceniem versus kryzys małżeński

Rynek amerykański: młodzi mężczyźni i manosfera

Raport platformy AI girlfriend cytowany przez Reuters (2025) dokumentuje:

• 50% młodych mężczyzn preferuje randkowanie z AI z powodu lęku przed odrzuceniem
• 31% amerykańskich mężczyzn w wieku 18-30 lat korzysta z AI girlfriends

Dane korelują z aktywnością manosferyczną: subreddit r/AIGirlfriend liczy 44 000 członków, podczas gdy męskie subreddity towarzyszących AI nie przekraczają 100 użytkowników. Społeczność r/MensRights (374 000 członków) aktywnie promuje przejście od relacji międzyludzkich do AI jako rozwiązanie kryzysu męskości.

Estetyka anime i techno-orientalizm wzmacniają ten trend. Postaci inspirowane japońską kulturą wizualną (np. Grok’s Ani przypominająca Misę Amane z Death Note) przedstawiają zhiperbolizowaną kobiecość: uległą, egzotyczną, dostępną. Ta reprezentacja nakłada się na historyczne fantazje o Azji Wschodniej jako techno-krainie femботów (widoczne w filmach jak Cloud Atlas, 2012).

Rynek chiński: wykształcone kobiety miejskie i nierównowaga demograficzna

Trzy trendy statystyczne definiują kontekst:

1. Współczynnik małżeństw spadł o 20% w 2024 roku względem 2023 (rekordowy niski poziom)
2. Nadwyżka mężczyzn: 1,045:1 w 2024 (USA: 0,97:1)
3. Miliony nieżonatych mężczyzn w obszarach wiejskich vs wykształcone kobiety w miastach

Menedżerowie produktów definiują portret użytkownika jako kobiety 25-35 lat (niektóre platformy: 40+). Wykształcone miejskie kobiety mają dostęp do nowych technologii i ekspozycję na interakcje parasocjalne. Niewykształceni mężczyźni wiejscy, mimo potrzeby relacji, pozostają poza ekosystemem AI ze względu na ograniczone zasoby i silną presję patriarchalną na tradycyjne małżeństwo i kontynuację rodu.

Regulacje: ochrona nieletnich versus patriarchalna kontrola

USA: śledztwo FTC i ochrona dzieci

Śledztwo z września 2025 koncentruje się na ryzyku uzależnienia dzieci i młodzieży od chatbotów AI. Szacunki wskazują, że jedna trzecia użytkowników deklarujących wiek 18+ może być nieletnia, co w grupie 18-24 lata (najliczniejszej demograficznie) sugeruje znaczącą obecność nieletnich.

Chiny: podwójna motywacja regulacyjna

W czerwcu 2025 Administracja Cyberprzestrzeni Szanghaju wymusiła rozmowę regulacyjną z Zhumeng Dao po wykryciu treści seksualnie sugerujących skierowanych do nieletnich. Aplikacja automatycznie pytała 10-latków o zgodę na otrzymywanie treści eksplicytnych (soft porn, 擦边 – „na krawędzi”). Po interwencji:

• Automatyczna aktywacja trybu ochrony nieletnich
• Rejestracja prawdziwym nazwiskiem dla użytkowników 18+

Liang Zheng z Tsinghua University wskazuje szersze wymagania: zgodność z „porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami”. W kontekście kryzysu demograficznego (rząd oferuje 1500 USD za dziecko) AI boyfriends stanowią zagrożenie dla polityki prorodzinnej. Mimo ekonomicznych korzyści (podobnie jak otome games), lokalne rządy w Szanghaju, Nanjingu i Chongqing odwołują celebracje fandomowe postaci otome, sygnalizując priorytety państwa: małżeństwo i dzietność przed wolnością cyfrową.

Geopolityka: przypadek Talkie i syndrom TikToka

Talkie (zagraniczny odpowiednik Xingye) od Minimax był czwartą najczęściej pobieraną aplikacją AI w USA w pierwszej połowie 2024 roku – przed wspieranym przez Google Character AI (10. miejsce). W grudniu 2024 Talkie zniknęło z amerykańskiego App Store z powodu „nieokreślonych przyczyn technicznych”.

Podwójne zagrożenie bezpieczeństwa narodowego:

1. Manipulacja: TikTok wpływa przez algorytmiczne treści; Talkie może przekonywać przez bezpośrednią rozmowę, co wzmacnia emocjonalna więź użytkownika z towarzyszem AI
2. Dane: AI partner zna użytkownika bardziej intymnie niż konto social media

Talkie powróciło do sklepu z polityką prywatności gwarantującą przechowywanie danych w USA. Pytanie pozostaje otwarte: czy Minimax i inne chińskie firmy przyjmą model ByteDance (nowy podmiot USA, serwery Oracle, relicencjonowanie algorytmu), czy będą liczyć na nisze poniżej progu bezpieczeństwa narodowego?

Fundamentalne przyczyny: kryzys relacji międzyludzkich

Wspólny mianownik: frustracja systemowa

Niezależnie od geografii, użytkownicy towarzyszących AI dzielą frustrację wobec relacji rzeczywistych. Dane jakościowe z subredditów i platform społecznościowych dokumentują:

• USA: narracje manosferyczne o kobietach jako niewiarygodnych, odrzucających; AI jako kontrolowalna alternatywa
• Chiny: opór wobec patriarchalnych struktur rodzinnych, obawy przed przemocą domową, ideały feministyczne prowadzące do form parasocjalnych

Pytania bez odpowiedzi

Debata koncentruje się na produktach: Czy są bezpieczne? Manipulacyjne? Czy leczą, czy pogłębiają samotność? Czy są prywatne? Czy ponoszą odpowiedzialność za zdrowie psychiczne i samobójstwa?

Brakuje pytania fundamentalnego: skąd bierze się popyt? Jeśli towarzysz AI są naprawdę niebezpieczni, manipulacyjni i szkodliwi, dlaczego tylu ludzi do nich sięga? Psychologowie, prawnicy, eksperci bezpieczeństwa narodowego i badacze AI safety mają ważne pytania technologiczne. Ale być może powinniśmy zadać sobie pytanie społeczne: jakie luki w naszych społeczeństwach sprawiają, że relacje międzyludzkie stają się niepożądane?

Towarzysz AI to nowy problem. Mizoginia, przemoc ze względu na płeć, izolacja społeczna i stereotypy rasowe – nie są. W Chinach i Ameryce równie dobrze.

Wnioski: technologia jako symptom, nie przyczyna

Analiza 110 platform dokumentuje, że rozwój towarzyszących AI odzwierciedla głębokie pęknięcia społeczne: kryzys męskości w USA, kryzys demograficzny w Chinach. Produkty różnią się radykalnie (hiperseksualizacja vs gamifikacja narracyjna), ale funkcja pozostaje identyczna – substytut relacji międzyludzkich.

Regulacje koncentrują się na symptomach (ochrona dzieci, kontrola treści), ignorując przyczyny systemowe. Dopóki struktury społeczne nie rozwiążą fundamentalnych problemów (nierówności płciowe, izolacja, presja demograficzna), rynek towarzyszących AI będzie rosnąć – niezależnie od interwencji państwowych.

Metanauka może tu odegrać rolę analogiczną do rewolucji w rozwoju międzynarodowym: poprzez rygorystyczne badania eksperymentalne testować, które interwencje społeczne faktycznie redukują popyt na parasocjalne substytuty. Ale to wymaga zmiany paradygmatu: od regulowania technologii do naprawiania społeczeństw.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)

1. Czy towarzysz AI mogą zastąpić rzeczywiste relacje międzyludzkie?

Badania dokumentują, że użytkownicy platform produktowych (np. Replika) raportują wieloletnie relacje z towarzyszami AI, deklarując emocjonalne przywiązanie porównywalne do relacji małżeńskich. Nie istnieją jednak długoterminowe badania kohortowe oceniające wpływ tych relacji na zdolność do tworzenia więzi międzyludzkich. Obecne dane sugerują, że towarzysz AI funkcjonują jako substytut, nie uzupełnienie, relacji rzeczywistych – szczególnie wśród użytkowników z lękiem przed odrzuceniem.

2. Jakie dane osobowe zbierają platformy z towarzyszami AI i jak są wykorzystywane?

Platformy zbierają pełną historię konwersacji, preferencje seksualne, wzorce emocjonalne i dane demograficzne. Chińskie aplikacje wymagają rejestracji prawdziwym nazwiskiem dla użytkowników 18+. Amerykańskie platformy często nie wymagają weryfikacji tożsamości. Polityki prywatności różnią się znacząco – Talkie po powrocie do USA deklaruje przechowywanie danych na serwerach amerykańskich, ale brak niezależnej weryfikacji. Ryzyko obejmuje wycieki danych, profile psychologiczne i potencjalne wykorzystanie przez agencje wywiadowcze.

3. Czy korzystanie z towarzyszących AI zwiększa ryzyko uzależnienia?

Chiński dokument AI Safety Governance Framework 2.0 wymienia uzależnienie od interakcji antropomorficznych jako główne zagrożenie etyczne. Mechanizmy uzależnienia obejmują: systemy nagród (karty, waluta wewnętrzna), emocjonalne przywiązanie wzmacniane przez pamięć konwersacyjną i personalizację. Badania neurologiczne nad uzależnieniami behawioralnymi sugerują, że parasocjalne relacje aktywują te same ścieżki nagród co media społecznościowe, ale brak badań specyficznych dla towarzyszących AI.

4. Jak różnią się regulacje prawne dotyczące towarzyszących AI w USA i Chinach?

USA: śledztwo FTC skupia się na ochronie nieletnich przed uzależnieniem i nieodpowiednimi treściami. Brak federalnych regulacji zakazujących treści seksualnych dla dorosłych. Chiny: automatyczna ochrona nieletnich, zakaz soft porn dla wszystkich grup wiekowych, priorytet zgodności z „porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami”. Lokalne rządy cenzurują treści parasocjalne (celebracje fandomowe otome) z powodu obaw demograficznych.

5. Czy estetyka anime w towarzyszach AI ma znaczenie psychologiczne i kulturowe?

Dane pokazują dominację estetyki anime na platformach amerykańskich, szczególnie wśród użytkowników 18-24 lata (stosunek M:F 8:2). Estetyka ta nakłada się na techno-orientalizm: fantazje o Azji Wschodniej jako krainie uległych femботów. Reprezentacje te normalizują zhiperbolizowaną kobiecość (Misa Amane z Death Note jako wzorzec Grok’s Ani) i wzmacniają narracje manosferyczne o idealnej partnerce: egzotycznej, dostępnej, niewymagającej. W kontekście chińskim anime pełni funkcję neutralną kulturowo – jako znany kod wizualny bez orientalistycznych konotacji.