„Brain rot” – gnicie mózgu. Słowo roku 2024 według Oxford University Press. Termin, który z internetowego mema przeistoczył się w trafny opis kulturowego niepokoju. Opisuje stan umysłowego odrętwienia, wynikający z konsumpcji ogromnych ilości banalnych, nieangażujących intelektualnie treści online. Wszyscy to … Continue reading
Wizja w pełni zautomatyzowanego laboratorium, w którym sztuczna inteligencja samodzielnie prowadzi badania od hipotezy po odkrycie, rozpala wyobraźnię. Systemy takie jak ChemCrow czy Coscientist już dziś demonstrują ten potencjał, wykonując zadania, które do niedawna były domeną wyłącznie ludzkich ekspertów. Jednakże, … Continue reading
W świecie polityki, biznesu i rozwoju międzynarodowego nieustannie poszukujemy „historii sukcesu”. Słyszymy o innowacyjnej szkole w Finlandii, przełomowym programie walki z ubóstwem w Brazylii czy rewolucyjnej reformie służby zdrowia w Rwandzie. Te opowieści inspirują, dają nadzieję i stają się podstawą … Continue reading
Jesteśmy niecierpliwi. Chcemy, aby kraje rozwijające się szybko dogoniły bogaty świat. Patrzymy na ich problemy i myślimy: „Dlaczego po prostu nie skopiują naszych instytucji?”. Przecież wzorców jest mnóstwo. To myślenie, choć dobrze intencjonowane, jest głęboko błędne. Budowa państwa to nie … Continue reading
Żyjemy w epoce informacyjnego przesytu. Każdego roku publikowane są miliony artykułów naukowych, tworząc ocean wiedzy, w którym nawet najwybitniejsi specjaliści potrafią się zgubić. Co, jeśli w tym oceanie ukryte są już gotowe odpowiedzi na największe wyzwania ludzkości? Co, jeśli przełomowe … Continue reading
W obliczu kryzysu klimatycznego i rosnących cen energii, świat desperacko poszukuje czystych i niezawodnych źródeł mocy. Energetyka jądrowa, mimo kontrowersji, wraca do łask jako jedna z niewielu technologii zdolnych zapewnić stabilne, niskoemisyjne dostawy prądu na masową skalę. Jednak dzisiejsze projekty … Continue reading
Panuje powszechne przekonanie, że jesteśmy z natury gatunkiem brutalnym, a nasza cywilizacja to jedynie cienka warstwa lakieru skrywająca pierwotną skłonność do przemocy. Wizja życia w stanie natury jako „samotnego, biednego, ohydnego, brutalnego i krótkiego”, jak pisał Thomas Hobbes, głęboko zakorzeniła … Continue reading
Choroby takie jak Alzheimer, Parkinson czy przewlekła niewydolność nerek wciąż pozostają w dużej mierze nieuleczalne. Koszt opracowania nowego leku dla ludzi sięga miliardów dolarów, a proces ten trwa ponad dekadę. Ten system, choć zaprojektowany w trosce o nasze bezpieczeństwo, w … Continue reading
Żyjemy w epoce specjalizacji. Od najmłodszych lat jesteśmy zachęcani, by wybrać jedną dziedzinę i stać się w niej ekspertem. System naukowy, od finansowania po publikacje, jest zbudowany wokół tej idei. A jednak, gdy spojrzymy wstecz, okazuje się, że największe rewolucje … Continue reading
Każdej nocy nowoczesne teleskopy generują miliony alertów o potencjalnych zmianach na niebie. Większość z nich to zwykły „szum” – błędy instrumentów, smugi po satelitach czy promienie kosmiczne. Odfiltrowanie tego szumu, by znaleźć prawdziwe odkrycia, jak wybuchające gwiazdy, jest jednym z … Continue reading