Potrzebujesz wsparcia w analizie danych, przygotowaniu publikacji naukowej lub pracy doktorskiej? A może analize – badanie – raport w tym lub podobnym temacie? Nasz zespół ekspertów pomoże Ci przekuć Twoje badania w solidne, merytoryczne opracowanie. Skontaktuj się z nami, aby omówić Twój projekt.

---

Streszczenie Menedżerskie (Executive Summary)

Niniejszy raport przedstawia wyczerpującą analizę rynku automatycznego doradztwa inwestycyjnego (robo-doradztwa) w Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki rynku polskiego. Sektor ten, stanowiący kluczowy element rewolucji FinTech w obszarze zarządzania majątkiem, charakteryzuje się bezprecedensową dynamiką wzrostu. Globalne aktywa w zarządzaniu (Assets under Management, AUM) przez robo-doradców, szacowane na około 1.4 biliona USD w 2020 roku, mają według prognoz wzrosnąć do blisko 6 bilionów USD do 2027 roku, co odzwierciedla skumulowany roczny wskaźnik wzrostu (CAGR) na poziomie około 30%.

Analiza rynku europejskiego, drugiego co do wielkości na świecie, wskazuje na podobną trajektorię wzrostu, napędzaną przez cyfryzację usług finansowych, presję na obniżanie kosztów oraz rosnące zapotrzebowanie ze strony młodszych, obeznanych z technologią pokoleń inwestorów. Kluczowym trendem strategicznym jest ewolucja od w pełni zautomatyzowanych platform (model „pure”) w kierunku modeli hybrydowych, które łączą efektywność algorytmów z dostępem do ludzkiego doradcy. Ta zmiana nie jest jedynie ulepszeniem produktu, lecz fundamentalną odpowiedzią rynku na potrzebę budowania zaufania i pokonywania barier psychologicznych związanych z powierzaniem kapitału wyłącznie maszynom. Model hybrydowy staje się dominującym standardem, co paradoksalnie daje strategiczną przewagę instytucjom zasiedziałym – bankom i tradycyjnym domom maklerskim – które posiadają już rozbudowaną infrastrukturę doradczą.

Rynek polski, choć wciąż w początkowej fazie rozwoju, wykazuje znaczny potencjał. Jego dynamika jest kształtowana przez ekspansję zagranicznych graczy z regionu Europy Środkowo-Wschodniej (np. Finax, Portu) oraz wejście na rynek globalnych gigantów FinTech (Revolut) i banków (ING). Kluczowym wyzwaniem i jednocześnie największą szansą jest niski poziom wiedzy finansowej polskiego społeczeństwa, zwłaszcza w zakresie funduszy ETF, które stanowią fundament portfeli robo-doradców. Sukces na tym rynku będzie zależał nie tylko od zaawansowania technologicznego, ale przede wszystkim od skuteczności strategii edukacyjnych. Analiza konkurencji wskazuje na istotne luki w ofercie, w szczególności brak integracji z ulgowymi podatkowo rachunkami IKE/IKZE przez większość graczy FinTech, co stanowi istotną słabość strategiczną.

Otoczenie regulacyjne, zdefiniowane przez dyrektywę MiFID II na poziomie unijnym oraz precyzyjne stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z 4 listopada 2020 roku na poziomie krajowym, odgrywa kluczową rolę. Regulatorzy jednoznacznie klasyfikują robo-doradztwo jako formę usługi doradztwa inwestycyjnego, nakładając na dostawców pełen zakres obowiązków w zakresie oceny odpowiedniości, transparentności i odpowiedzialności za działanie algorytmów. Taka postawa eliminuje możliwość arbitrażu regulacyjnego i zmusza firmy FinTech do konkurowania na równych zasadach z tradycyjnymi instytucjami, jednocześnie tworząc nowe, znaczące ryzyko operacyjne związane z potencjalnymi systemowymi błędami algorytmów.

W perspektywie do 2030 roku rynek będzie ewoluował w kierunku hiperpersonalizacji, integracji z szerszymi ekosystemami finansowymi oraz rosnącego znaczenia inwestycji zrównoważonych (ESG). Rekomendacje strategiczne dla uczestników rynku są jednoznaczne: banki powinny w pełni zintegrować technologię robo-doradztwa ze swoją podstawową ofertą, wykorzystując przewagę zaufania i dostęp do produktów emerytalnych. Firmy FinTech muszą natomiast różnicować swoją ofertę poza ceną, koncentrując się na edukacji, niszach rynkowych i pilnym rozwiązaniu kwestii IKE/IKZE. Zwycięzcą na polskim i europejskim rynku nie będzie podmiot najtańszy, lecz ten, który zaoferuje najbardziej zrównoważony pakiet wartości, łączący technologię, zaufanie, edukację i wygodę.

Rozdział 1: Wprowadzenie do Zautomatyzowanego Doradztwa Inwestycyjnego

1.1. Definicja i Ewolucja Robo-doradztwa

Robo-doradztwo (ang. robo-advisory) to cyfrowa platforma świadcząca zautomatyzowane, oparte na algorytmach usługi planowania finansowego i zarządzania inwestycjami, przy minimalnej interwencji człowieka.1 W praktyce rynkowej i w świetle wytycznych nadzorczych jest ono uznawane za szczególną formę świadczenia usługi doradztwa inwestycyjnego.2 Chociaż w polskim i unijnym porządku prawnym brakuje jednolitej, legalnej definicji tego pojęcia, istnieje rynkowy konsensus, zgodnie z którym jest to proces, w ramach którego udzielanie i przekazywanie rekomendacji odbywa się w sposób zautomatyzowany z wykorzystaniem algorytmów oraz systemów automatycznych i półautomatycznych.2 Usługa ta jest również określana mianem „zautomatyzowanego doradztwa” (automated advice) lub „cyfrowych platform doradczych” (digital advice platforms).1

Ewolucja tej technologii przebiegała w sposób dynamiczny, odzwierciedlając gwałtowny postęp w sektorze technologii finansowych (FinTech). Początki rynku sięgają kryzysu finansowego z 2008 roku w Stanach Zjednoczonych, kiedy to pionierskie firmy, takie jak Betterment i Wealthfront, stworzyły pierwsze platformy mające na celu demokratyzację dostępu do usług zarządzania majątkiem.5 Pierwsza generacja tych rozwiązań, określana mianem „Robo-Advisor 1.0”, koncentrowała się głównie na dostarczaniu podstawowych rekomendacji portfelowych na podstawie odpowiedzi udzielonych przez użytkownika w ankiecie online. Jednakże, wykonanie transakcji i aktywne zarządzanie portfelem wciąż pozostawało po stronie klienta, co ograniczało efektywność i atrakcyjność usługi.8

Znaczący przełom nastąpił wraz z pojawieniem się generacji „Robo-Advisor 2.0”, która zautomatyzowała cały proces inwestycyjny. Nowoczesne platformy oferują kompleksową obsługę, obejmującą nie tylko profilowanie klienta i rekomendację portfela, ale również automatyczne powiązanie z rachunkami inwestycyjnymi, bezpośrednią egzekucję zleceń oraz ciągłe monitorowanie i rebalansowanie portfela.8 W tym modelu nadzór ludzki, choć wciąż kluczowy z perspektywy odpowiedzialności i zgodności z regulacjami, został ograniczony do minimum w codziennej interakcji z klientem.8

Należy przy tym dokonać wyraźnego rozróżnienia pomiędzy robo-doradcami a botami tradingowymi. Robo-doradcy są zorientowani na realizację długoterminowych celów finansowych inwestora, takich jak oszczędzanie na emeryturę czy edukację dzieci. Ich strategie opierają się na budowie zdywersyfikowanych, pasywnych portfeli i utrzymywaniu pozycji przez długi czas.8 Z kolei boty tradingowe to narzędzia zaprojektowane do automatyzacji krótkoterminowych transakcji, wykorzystujące analizę rynkową w czasie rzeczywistym w celu spekulacji na wahaniach cen i generowania natychmiastowych zysków.8

1.2. Technologiczne Fundamenty: Od Algorytmów i MPT po Sztuczną Inteligencję

Rdzeniem technologicznym każdej platformy robo-doradczej jest algorytm. Jest to precyzyjnie zdefiniowany zestaw reguł i procedur, który przetwarza dane wejściowe – odpowiedzi klienta z kwestionariusza profilującego – w celu określenia jego tolerancji na ryzyko, horyzontu czasowego i celów finansowych, a następnie na tej podstawie generuje rekomendację optymalnego portfela inwestycyjnego.1 Algorytmy te nie są tworami statycznymi; podlegają ciągłej ewolucji, a ich twórcy nieustannie je modyfikują w celu zwiększenia efektywności. Co więcej, nowoczesne algorytmy często posiadają zdolności samouczenia się (machine learning), co pozwala im na adaptację do zmieniających się warunków rynkowych.10

Podstawą teoretyczną, na której opiera się zdecydowana większość algorytmów stosowanych przez robo-doradców, jest Nowoczesna Teoria Portfelowa (Modern Portfolio Theory, MPT), za której opracowanie Harry Markowitz otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie ekonomii.1 Zgodnie z MPT, kluczem do optymalizacji inwestycji nie jest wybór pojedynczych, „najlepszych” aktywów, lecz budowa zdywersyfikowanego portfela. Teoria ta zakłada, że poprzez łączenie różnych klas aktywów (najczęściej w formie funduszy ETF), które charakteryzują się niską lub ujemną korelacją, możliwe jest zminimalizowanie całkowitego ryzyka portfela przy jednoczesnym maksymalizowaniu oczekiwanej stopy zwrotu dla danego poziomu ryzyka. Zbiór takich optymalnych portfeli tworzy tzw. „granicę efektywności” (efficient frontier), a zadaniem algorytmu jest znalezienie na niej punktu, który najlepiej odpowiada indywidualnemu profilowi ryzyka inwestora.13

W ostatnich latach kluczowym czynnikiem napędzającym innowacje i wzrost rynku stała się coraz głębsza integracja sztucznej inteligencji (AI) i uczenia maszynowego (ML).9 Technologie te wykraczają poza klasyczne modele MPT, umożliwiając bardziej zaawansowaną analizę danych, trafniejsze prognozowanie trendów rynkowych oraz wyższy stopień personalizacji strategii inwestycyjnych.6 Wykorzystanie AI pozwala na tworzenie dynamicznych modeli, które mogą uwzględniać szerszy zakres zmiennych i w czasie rzeczywistym dostosowywać alokację aktywów. Jednocześnie, zastosowanie AI rodzi nowe wyzwania, takie jak ryzyko stronniczości algorytmicznej (algorithmic bias), gdzie system może systematycznie faworyzować określone grupy lub podejmować niesprawiedliwe decyzje, oraz kwestia odpowiedzialności za błędy popełnione przez autonomiczny system.11

1.3. Kluczowe Funkcjonalności i Propozycja Wartości dla Inwestora

Proces korzystania z usług robo-doradcy jest zaprojektowany z myślą o maksymalnej prostocie i efektywności. Składa się on z kilku kluczowych, zautomatyzowanych etapów, które razem tworzą unikalną propozycję wartości dla inwestora detalicznego.

1. Onboarding i Profilowanie Ryzyka: Pierwszym krokiem jest wypełnienie przez klienta szczegółowego kwestionariusza online. Pytania dotyczą jego sytuacji finansowej (dochody, oszczędności, zobowiązania), celów inwestycyjnych (np. emerytura, zakup nieruchomości), horyzontu czasowego oraz, co kluczowe, jego stosunku do ryzyka i potencjalnych strat.1 Na podstawie tych odpowiedzi algorytm tworzy indywidualny profil inwestycyjny klienta.
2. Zautomatyzowane Zarządzanie Portfelem: Jest to centralna funkcja usługi. Po zdefiniowaniu profilu, platforma automatycznie tworzy i zarządza zdywersyfikowanym portfelem, dokonując alokacji środków pomiędzy różne klasy aktywów, najczęściej za pośrednictwem tanich i płynnych funduszy typu ETF.9
3. Automatyczny Rebalancing: Wahania rynkowe powodują, że pierwotne proporcje aktywów w portfelu ulegają zmianie. Na przykład, w okresie hossy na rynku akcji, ich udział w portfelu wzrośnie, co jednocześnie zwiększy jego ogólne ryzyko. Automatyczny rebalancing to proces, w ramach którego platforma cyklicznie (lub po przekroczeniu określonych progów odchylenia) sprzedaje nadwyżkę aktywów, które zyskały na wartości, i dokupuje te, których udział spadł, przywracając w ten sposób portfel do jego pierwotnej, docelowej alokacji.9 Jest to fundamentalny mechanizm utrzymywania stałego, zdefiniowanego na początku poziomu ryzyka w długim terminie.19
4. Optymalizacja Podatkowa (Tax-Loss Harvesting): Jest to zaawansowana funkcja oferowana przez wiele wiodących platform, szczególnie na rynkach z wysokim podatkiem od zysków kapitałowych. Polega ona na strategicznej sprzedaży instrumentów finansowych, które odnotowały stratę, w celu jej „realizacji”. Taka zrealizowana strata może być następnie wykorzystana do pomniejszenia podstawy opodatkowania od zysków kapitałowych osiągniętych na innych inwestycjach, co w efekcie maksymalizuje stopę zwrotu po opodatkowaniu.1

Propozycja wartości dla inwestora opiera się na kilku filarach:

• Niskie koszty: Opłaty za zarządzanie są znacznie niższe niż w przypadku tradycyjnych doradców, często wynosząc poniżej 1% AUM rocznie, w porównaniu do 1-2% w tradycyjnym modelu.9
• Dostępność: Dzięki bardzo niskim lub zerowym minimalnym progom wejścia, usługi te są dostępne dla szerokiego grona inwestorów, w tym tych z niewielkim kapitałem.5
• Wygoda i transparentność: Dostęp do platformy 24/7 za pośrednictwem aplikacji mobilnej lub strony internetowej oraz pełna przejrzystość portfela i kosztów.9
• Dyscyplina inwestycyjna: Automatyzacja eliminuje emocjonalny aspekt podejmowania decyzji, który często prowadzi do kosztownych błędów, takich jak paniczna sprzedaż w czasie spadków czy euforyczne zakupy na szczytach hossy.6

1.4. Modele Biznesowe: Platformy Czysto Cyfrowe vs. Modele Hybrydowe

Na rynku robo-doradztwa wykształciły się dwa podstawowe modele biznesowe, różniące się stopniem zaangażowania czynnika ludzkiego.

• Robo-doradcy „czyści” (Pure Robo-Advisors): Są to w pełni zautomatyzowane platformy, w których cały proces – od onboardingu po zarządzanie portfelem – odbywa się bez jakiejkolwiek interakcji z ludzkim doradcą. Ich główną zaletą są ekstremalnie niskie koszty, co czyni je atrakcyjnymi dla młodszych, samodzielnych inwestorów, którzy cenią sobie wygodę i nie potrzebują wsparcia w podejmowaniu decyzji.7
• Robo-doradcy hybrydowi (Hybrid Robo-Advisors): Ten model łączy w sobie efektywność algorytmicznego zarządzania portfelem z możliwością konsultacji i uzyskania spersonalizowanej porady od ludzkiego eksperta finansowego.7 Model ten zyskuje na popularności i obecnie dominuje na rynku pod względem przychodów i wartości zarządzanych aktywów.17

Analiza dynamiki rynkowej wskazuje, że ewolucja w kierunku modeli hybrydowych jest czymś więcej niż tylko rozszerzeniem oferty produktowej. Jest to fundamentalny zwrot strategiczny, będący odpowiedzią na kluczowe bariery psychologiczne hamujące masową adopcję usług robo-doradztwa. W pełni zautomatyzowane platformy, mimo swojej efektywności kosztowej, cierpią na „deficyt empatii” i nie są w stanie zbudować głębokiego zaufania, które jest niezbędne, gdy klienci mają do czynienia ze złożonymi decyzjami finansowymi lub doświadczają silnej zmienności rynkowej.1 Ponowne wprowadzenie „czynnika ludzkiego”, nawet jako opcjonalnego wsparcia, pozwala przełamać te bariery i buduje poczucie bezpieczeństwa.29

Ta tendencja ma daleko idące implikacje dla krajobrazu konkurencyjnego. Daje ona bowiem znaczącą przewagę strategiczną instytucjom zasiedziałym, takim jak banki i tradycyjne firmy zarządzające aktywami. Podczas gdy firmy FinTech muszą ponosić wysokie koszty budowania od zera sieci licencjonowanych doradców, banki już dysponują taką infrastrukturą oraz, co ważniejsze, ugruntowanym zaufaniem klientów. Ich wyzwaniem nie jest budowa sieci doradczej, lecz efektywna integracja technologii z istniejącymi procesami. Zmienia to narrację z „FinTechy dysruptywnie wypierają banki” na „banki wykorzystują technologię FinTech do wzmocnienia swojej dominującej pozycji rynkowej”. Przyszłość zarządzania majątkiem rysuje się nie jako zastąpienie starego porządku nowym, ale jako ich strategiczna synteza.

Rynek można również segmentować ze względu na typ dostawcy usługi. Wyróżniamy tu trzy główne grupy:

• FinTechowe startupy (Pure-play): Firmy, których podstawową i jedyną działalnością jest robo-doradztwo (np. Wealthfront w USA, Finax czy Portu w Europie Środkowej).
• Banki: Duże instytucje bankowe, które wprowadzają usługi robo-doradcze jako część swojej oferty dla klientów detalicznych (np. ING w Polsce).
• Tradycyjni zarządzający aktywami: Globalne firmy inwestycyjne, które uruchomiły własne platformy cyfrowe (np. Vanguard Digital Advisor, Charles Schwab Intelligent Portfolios).17

Obecnie to firmy FinTech posiadają największy udział w rynku, jednak usługi oferowane przez banki rozwijają się w najszybszym tempie, co zapowiada intensyfikację konkurencji w nadchodzących latach.17

Rozdział 2: Analiza Rynku Europejskiego

2.1. Wielkość Rynku i Aktywa w Zarządzaniu (AUM)

Rynek robo-doradztwa, zarówno w skali globalnej, jak i europejskiej, charakteryzuje się wykładniczym wzrostem. W kontekście globalnym, aktywa w zarządzaniu (AUM) przez te platformy osiągnęły wartość około 1.44 biliona USD już w 2020 roku.31 Prognozy wskazują na utrzymanie tej dynamicznej tendencji; raport firmy PwC z 2023 roku przewiduje, że globalne AUM w segmencie robo-doradztwa wzrosną do niemal 6 bilionów USD do roku 2027.32

Należy jednak zwrócić uwagę na różnice w metodologii wyceny rynku. Część raportów rynkowych koncentruje się na wartości AUM, która jest podstawowym wskaźnikiem skali działalności i zaufania klientów. Inne analizy, takie jak te cytowane przez Allied Market Research (7.9 mld USD w 2022 roku) 24, Fortune Business Insights (8.39 mld USD w 2024 roku) 25 czy Grand View Research (6.61 mld USD w 2023 roku) 23, odnoszą się do rocznych przychodów generowanych przez platformy. Ta rozbieżność rzędów wielkości (biliony w AUM vs. miliardy w przychodach) sama w sobie jest kluczową informacją o naturze tego biznesu, o czym szerzej w dalszej części analizy.

Rynek europejski plasuje się na drugim miejscu na świecie pod względem generowanych przychodów i skali działalności, ustępując jedynie Stanom Zjednoczonym.25 Największymi i najbardziej dojrzałymi rynkami w Europie są Niemcy i Wielka Brytania, które w 2020 roku koncentrowały AUM na poziomie odpowiednio 13.95 mld USD i 24.40 mld USD.30 Całkowity rynek zarządzania majątkiem w Europie jest olbrzymi – jego wartość prognozowana na 2025 rok to 44.92 biliona USD.33 Robo-doradztwo stanowi wciąż niewielki, lecz najszybciej rosnący fragment tego rynku, co wskazuje na ogromny, wciąż niewykorzystany potencjał.

2.2. Dynamika Wzrostu i Prognozy (CAGR)

Dynamika wzrostu sektora robo-doradztwa jest jednym z jego najbardziej imponujących atrybutów. Prognozy dotyczące skumulowanego rocznego wskaźnika wzrostu (CAGR) są konsekwentnie bardzo wysokie. Większość firm analitycznych, takich jak Spherical Insights, Allied Market Research czy Fortune Business Insights, prognozuje globalny CAGR na poziomie od 29% do 33% w perspektywie do lat 2030-2032.17 Niektóre, bardziej optymistyczne prognozy, wskazują na możliwość osiągnięcia CAGR na poziomie nawet 50.3% w okresie do 2029 roku.34

Dla rynku europejskiego prognozy są równie obiecujące. Analiza KBV Research wskazuje na oczekiwany CAGR na poziomie 29.3% w latach 2022-2028.30 Chociaż w szerszym kontekście europejskiego rynku zarządzania majątkiem tradycyjne doradztwo ludzkie wciąż utrzymuje dominującą pozycję (z udziałem 86.32% w 2024 roku), to właśnie segment robo-doradztwa jest najszybciej rozwijającą się formą świadczenia usług, z prognozowanym CAGR na poziomie 15.67% do 2030 roku.33 Te dane jednoznacznie wskazują na fundamentalną zmianę w modelach dystrybucji usług inwestycyjnych i rosnącą akceptację dla zautomatyzowanych rozwiązań.

Znacząca różnica między wyceną rynku w kategoriach AUM (biliony dolarów) a przychodów (miliardy dolarów) ujawnia fundamentalną cechę modelu biznesowego robo-doradztwa: jest to gra o wysokim wolumenie i niskiej marży. Niskie opłaty, które stanowią główny magnes dla klientów, oznaczają, że rentowność i długoterminowa stabilność platform zależą wyłącznie od zdolności do osiągnięcia ogromnej skali działania. Przychód jest prostą funkcją iloczynu AUM i stopy opłat (Przychoˊd=AUM×StopaOpłat). Przy stopach opłat często poniżej 1% 16, wygenerowanie znaczących przychodów wymaga zgromadzenia gigantycznych aktywów. W konsekwencji, rynek znajduje się obecnie w fazie intensywnej walki o udział i wzrost AUM, często kosztem bieżącej rentowności. Taka dynamika nieuchronnie prowadzi do silnej presji konkurencyjnej i zapowiada przyszłą falę konsolidacji, w której przetrwają tylko najwięksi i najbardziej efektywni gracze.

2.3. Segmentacja Rynku: Geograficzna, Demograficzna i Modelowa

Rynek europejski, choć regulowany przez wspólne ramy MiFID II, jest wewnętrznie zróżnicowany.

• Segmentacja geograficzna: Liderem rynku w Europie kontynentalnej są Niemcy, które wyprzedzają pod względem AUM Wielką Brytanię i Francję.30 Obserwujemy również rosnącą aktywność graczy dążących do budowy platform paneuropejskich. Przykładem jest niemiecki Scalable Capital, który po pozyskaniu finansowania w grudniu 2023 roku, aktywnie rozszerza swoją działalność na rynki Austrii, Francji, Włoch, Holandii i Hiszpanii.25
• Segmentacja według użytkownika końcowego: Usługi robo-doradztwa są skierowane do dwóch głównych grup klientów: inwestorów detalicznych (retail investors) oraz osób zamożnych (High-Net-Worth Individuals, HNWIs). Obecnie to segment HNWIs generuje największy udział w AUM, co wynika z większej wartości pojedynczych portfeli.23 Jednak to segment inwestorów detalicznych jest prognozowany jako najszybciej rosnący. Niskie progi wejścia, prostota obsługi i przystępne koszty sprawiają, że robo-doradztwo staje się dla wielu osób pierwszym krokiem w świecie inwestycji.23
• Segmentacja według modelu biznesowego: Zgodnie z analizą przedstawioną w Rozdziale 1, model hybrydowy, łączący technologię z wsparciem ludzkiego doradcy, jest dominującym segmentem pod względem generowanych przychodów w całej Europie.17

2.4. Kluczowe Czynniki Wzrostu i Bariery Rynkowe w UE

Rozwój europejskiego rynku robo-doradztwa jest napędzany przez zbieg kilku potężnych trendów makroekonomicznych i technologicznych.

• Główne czynniki wzrostu (Drivers):

• Cyfryzacja usług finansowych: Rosnące oczekiwania klientów co do dostępności usług online i mobilnie stanowią fundamentalny motor napędowy dla całego sektora FinTech, w tym robo-doradztwa.17
• Efektywność kosztowa: Znacznie niższe opłaty w porównaniu z tradycyjnym doradztwem są kluczowym argumentem przemawiającym za wyborem platform cyfrowych.5
• Zmiana pokoleniowa: Pokolenia Millenialsów i Generacji Z, wychowane w erze cyfrowej, wykazują naturalną skłonność do korzystania z tego typu rozwiązań i preferują samodzielne zarządzanie finansami za pomocą intuicyjnych aplikacji.8
• Wzrost zainteresowania inwestowaniem tematycznym: Rosnąca popularność inwestycji zrównoważonych (ESG) stwarza popyt na platformy, które oferują portfele dopasowane do indywidualnych wartości i przekonań klientów.1

• Główne bariery rynkowe (Barriers):

• Brak zaufania i niska świadomość: Pomimo szybkiego wzrostu, wiele osób wciąż podchodzi z rezerwą do usług finansowych, co jest pokłosiem przeszłych kryzysów. Świadomość istnienia i zasad działania robo-doradztwa jest nadal ograniczona.29
• Niski poziom wiedzy finansowej: Jest to jedna z najpoważniejszych barier w całej Europie. Skomplikowany świat inwestycji odstrasza wiele osób, a platformy robo-doradcze, mimo uproszczenia procesu, wciąż wymagają od klienta podjęcia świadomej decyzji o wejściu na rynek kapitałowy.29
• Złożoność regulacyjna: Mimo harmonizacji w ramach MiFID II, rynek wciąż jest poddany skomplikowanym i kosztownym w implementacji regulacjom, co może stanowić barierę wejścia dla mniejszych firm.28
• Postrzegany brak „czynnika ludzkiego”: Jak wspomniano wcześniej, część klientów, zwłaszcza w momentach niepewności rynkowej, odczuwa potrzebę kontaktu z człowiekiem, której nie są w stanie zaspokoić w pełni zautomatyzowane platformy.28

Gwałtowny wzrost segmentu detalicznego w połączeniu z modelem biznesowym opartym na skali tworzy potencjalne ryzyko systemowe. W miarę jak miliony niedoświadczonych finansowo inwestorów są wprowadzane na rynek za pośrednictwem zautomatyzowanych platform, które w większości opierają swoje strategie na podobnych algorytmach bazujących na MPT, rośnie ryzyko wystąpienia zachowań stadnych, zwłaszcza w okresach gwałtownych spadków na rynku. Jednoczesna, napędzana algorytmami wyprzedaż aktywów na wielu głównych platformach mogłaby potencjalnie wzmocnić i przyspieszyć spadki, pogłębiając zmienność rynkową. Jest to zagrożenie dostrzegane przez regulatorów 10 i przekształca ono robo-doradztwo z prostego produktu konsumenckiego w zagadnienie istotne z punktu widzenia stabilności całego systemu finansowego.

Rozdział 3: Dogłębna Analiza Rynku Polskiego

3.1. Geneza i Obecny Stan Rynku Robo-doradztwa w Polsce

Rynek zautomatyzowanego doradztwa inwestycyjnego w Polsce jest na znacznie wcześniejszym etapie rozwoju w porównaniu z rynkami Europy Zachodniej czy Stanów Zjednoczonych.5 Jego geneza jest stosunkowo niedawna i wiąże się przede wszystkim z dwoma równoległymi zjawiskami. Po pierwsze, z ekspansją na polski rynek firm FinTech pochodzących z innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, które dostrzegły potencjał w regionie. Liderami tej fali są słowacki Finax i czeskie Portu, które z powodzeniem zaadaptowały swój model biznesowy do polskich warunków.18 Po drugie, z uruchomieniem podobnych usług przez graczy o ugruntowanej pozycji: globalne FinTechy, takie jak Revolut, wykorzystujące swoją ogromną bazę użytkowników w kraju, oraz duże banki, jak ING Bank Śląski, które włączyły robo-doradztwo do swojej oferty dla klientów detalicznych.18

Obecnie rynek polski znajduje się w dynamicznej fazie wzrostu. Charakteryzuje się on rosnącą liczbą dostawców, zaostrzającą się konkurencją i stopniowym, choć wciąż powolnym, wzrostem świadomości konsumentów. Mimo to, w wartościach bezwzględnych, jest to wciąż rynek niewielki. Jego kruchość i wyzwania, przed którymi stoi, dobrze ilustruje przypadek Aion Banku, który po początkowym okresie działalności podjął decyzję o zakończeniu świadczenia usługi robo-doradztwa w czerwcu 2023 roku.35 Ten przykład pokazuje, że wejście na rynek jest trudne, a utrzymanie się na nim i osiągnięcie rentowności wymaga nie tylko technologii, ale i głębokiego zrozumienia lokalnej specyfiki oraz znacznych nakładów na edukację i marketing.

3.2. Skala Rynku: Szacowane AUM, Liczba Użytkowników i Dynamika

Precyzyjne, kompleksowe dane dotyczące całkowitej wartości aktywów w zarządzaniu (AUM) oraz liczby użytkowników na polskim rynku robo-doradztwa są trudno dostępne. Rynek jest na tyle młody, że brakuje jeszcze ujednoliconych, publicznych statystyk. Starsze prognozy, pochodzące z 2019 roku, przewidywały wzrost liczby użytkowników z 3.6 tys. w 2017 roku do 68 tys. do końca 2023 roku.36

Wobec braku danych agregatowych, najlepszym sposobem na oszacowanie skali i dynamiki rynku jest analiza danych udostępnianych przez kluczowych graczy. Finax, jeden z liderów polskiego rynku, opublikował szczegółowe wyniki swojej działalności. Na koniec 2024 roku, z całkowitej sumy 1.06 miliarda euro aktywów w zarządzaniu, ponad 120 milionów euro należało do klientów z Polski.37 Ten pojedynczy, ale bardzo istotny punkt danych, pozwala zakotwiczyć szacunki dotyczące wielkości całego segmentu w Polsce. Biorąc pod uwagę, że Finax jest jednym z kilku głównych graczy, można ostrożnie szacować, że łączne AUM na polskim rynku robo-doradztwa przekroczyły już poziom 1 miliarda PLN i dynamicznie rosną.

Dynamika wzrostu jest imponująca. Całkowite AUM firmy Finax wzrosły o 84% w ciągu samego 2024 roku.38 Można z dużą dozą prawdopodobieństwa założyć, że podobna dynamika dotyczy również ich operacji w Polsce. Co więcej, rośnie nie tylko liczba klientów, ale także wartość ich portfeli. Średnia wartość aktywów na klienta w Finax osiągnęła 12,800 euro na koniec 2024 roku, co stanowi wzrost o 19.6% w stosunku do roku poprzedniego (10,800 euro na koniec 2023).37 Wskazuje to na rosnące zaufanie klientów i zwiększanie przez nich zaangażowania kapitałowego w miarę upływu czasu.

3.3. Potencjał i Prognozy Rozwoju na Tle Regionu CEE

Mimo wczesnej fazy rozwoju i istniejących barier, potencjał polskiego rynku robo-doradztwa jest ogromny. Polska, jako największa gospodarka w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, z dużą i wciąż bogacącą się populacją oraz wysokim wskaźnikiem adopcji technologii cyfrowych, stanowi niezwykle atrakcyjny rynek. Niska baza startowa oznacza, że w perspektywie najbliższych lat procentowa dynamika wzrostu AUM i liczby użytkowników będzie prawdopodobnie znacznie przewyższać tę notowaną na bardziej dojrzałych rynkach Europy Zachodniej.

Sukces takich firm jak Finax, które prowadzą działalność na Słowacji, w Polsce, Chorwacji i innych krajach regionu, dowodzi skuteczności transgranicznego modelu biznesowego w CEE.39 Sugeruje to, że dynamika konkurencyjna na polskim rynku będzie miała charakter nie tylko krajowy, ale i regionalny. Bliskość kulturowa, podobne doświadczenia historyczne i zbliżony poziom zamożności społeczeństw w regionie sprawiają, że rozwiązania sprawdzone na jednym z tych rynków mogą być z powodzeniem implementowane na pozostałych.

3.4. Profil Polskiego Inwestora Cyfrowego: Demografia, Postawy i Bariery Adopcji

Zrozumienie profilu potencjalnego klienta jest kluczowe dla skutecznego działania na polskim rynku. Badania socjologiczne i rynkowe z ostatnich lat malują obraz pełen wyzwań, ale i szans.

Jedną z największych barier jest niski poziom wiedzy finansowej Polaków. Badanie „Poziom wiedzy finansowej Polaków 2024”, przeprowadzone na zlecenie Związku Banków Polskich, wykazało, że zaledwie 29% dorosłych Polaków ocenia swoją wiedzę ekonomiczną jako dużą lub bardzo dużą, podczas gdy 38% uważa ją za małą lub bardzo małą.40 Problem ten jest szczególnie dotkliwy w kontekście produktów inwestycyjnych stanowiących rdzeń oferty robo-doradców. Aż 70% badanych przyznało, że „jedynie słyszało” o akcjach, a blisko 80% nigdy nie słyszało o funduszach ETF.41 Jest to fundamentalne wyzwanie, gdyż cała koncepcja pasywnego, zdywersyfikowanego inwestowania opiera się właśnie na ETF-ach.

Głównymi przyczynami powstrzymywania się od inwestowania są, według samych Polaków, brak wystarczającej wiedzy (45% wskazań w badaniu ZBP) 41 oraz brak wolnych środków finansowych (wskazywany jako najważniejszy powód przez nieinwestujących w badaniu „Polak Inwestor 2024”).42 To pokazuje, że strategia rynkowa robo-doradców musi być oparta na dwóch filarach: intensywnej edukacji oraz komunikowaniu niskich barier wejścia.

Paradoksalnie, w tych barierach tkwi również ogromna szansa. Badanie „Polak Inwestor 2024” wykazało, że czynnikami, które najsilniej mogłyby skłonić osoby nieinwestujące do rozpoczęcia inwestowania, są: możliwość rozpoczęcia od niskiej kwoty (wskazana przez dwie trzecie respondentów), zrozumiała i przejrzysta informacja o produkcie oraz zaufana marka instytucji.42 Te trzy elementy stanowią kwintesencję propozycji wartości, jaką oferują robo-doradcy.

Jeśli chodzi o demografię, dane od graczy rynkowych częściowo przeczą stereotypowi, że robo-doradztwo jest usługą wyłącznie dla najmłodszych. Dane Finax pokazują, że choć młodzi dorośli są ważną grupą, to najliczniejszym segmentem klientów stała się grupa wiekowa 36-45 lat, która wyprzedziła dotychczas dominującą grupę 26-35 lat.37 Podobne obserwacje pochodzą z rynku niemieckiego, gdzie typowy użytkownik robo-doradcy to 48-letni mężczyzna o dochodach powyżej średniej.10 Sugeruje to, że usługa ta trafia do osób, które zgromadziły już pewien kapitał i szukają prostego i efektywnego sposobu na jego pomnażanie.

Poniższa tabela syntetyzuje kluczowe cechy polskiego inwestora cyfrowego, wskazując na bariery i motywacje, które muszą uwzględnić dostawcy usług robo-doradczych.

Kluczowa Bariera/Motywacja	Dane Procentowe/Fakty	Źródło Danych	Implikacje dla Robo-Doradców
Poziom wiedzy finansowej	Tylko 29% Polaków ocenia swoją wiedzę jako dużą/bardzo dużą.	40	Konieczność prowadzenia intensywnych i przystępnych działań edukacyjnych, wyjaśniających podstawy inwestowania.
Znajomość instrumentów	Blisko 80% Polaków nigdy nie słyszało o funduszach ETF.	41	Marketing musi koncentrować się na tłumaczeniu, czym są i jakie korzyści niosą ETF-y, a nie tylko na promowaniu platformy.
Główne powody nieinwestowania	1. Brak środków finansowych. 2. Brak wystarczającej wiedzy (45%).	41	Komunikacja powinna podkreślać bardzo niskie progi wejścia i edukacyjny charakter usługi.
Główne źródła wiedzy	Blogi i portale internetowe (59%).	40	Strategia content marketingowa i współpraca z influencerami finansowymi jest kluczowym kanałem dotarcia do klienta.
Kluczowe motywatory do inwestycji	1. Niska kwota wejścia (66%). 2. Zrozumiała informacja (ok. 40%). 3. Zaufana marka (ok. 33%).	42	Propozycja wartości musi być zbudowana wokół dostępności, prostoty i budowania wiarygodności marki.

Polski rynek stanowi zatem swoisty paradoks. Z jednej strony, istnieje ogromna „luka wiedzy” dotycząca fundamentalnych produktów, na których opiera się robo-doradztwo.41 Z drugiej strony, główne czynniki motywujące do rozpoczęcia inwestowania – niskie progi wejścia i jasne informacje – są dokładnie tym, co platformy te oferują.42 Ta unikalna dynamika prowadzi do wniosku, że kluczem do zdobycia polskiego rynku nie jest posiadanie najbardziej zaawansowanego algorytmu, ale bycie najlepszym i najbardziej wiarygodnym edukatorem. Firma, która w prosty i przekonujący sposób odpowie na pytanie „czym jest ETF i dlaczego jest to dla ciebie dobre?”, ma największe szanse na sukces. Ponadto, sukces graczy z regionu CEE, takich jak Finax, sugeruje, że bliskość kulturowa i lepsze zrozumienie lokalnych uwarunkowań mogą stanowić przewagę konkurencyjną nad globalnymi platformami stosującymi uniwersalne, „jednowymiarowe” podejście.

Rozdział 4: Krajobraz Konkurencyjny na Rynku Polskim

4.1. Identyfikacja i Profilowanie Kluczowych Graczy

Krajobraz konkurencyjny na polskim rynku robo-doradztwa jest zdominowany przez kilka kluczowych podmiotów, reprezentujących różne modele biznesowe.

• Finax: Słowacka firma FinTech, która jako jedna z pierwszych aktywnie weszła na polski rynek. Jej strategia opiera się na silnym nacisku na edukację finansową poprzez blog, webinary i współpracę z influencerami. Oferuje pasywne inwestowanie w globalnie zdywersyfikowane portfele funduszy ETF. Jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych graczy w tym segmencie w Polsce.18
• Portu: Czeska platforma inwestycyjna, działająca na podobnych zasadach co Finax. Koncentruje się na oferowaniu prostego, taniego i długoterminowego inwestowania w portfele ETF. Konkuruje z Finaxem o tego samego, świadomego kosztowo i pasywnego inwestora.18
• Revolut Robo-Advisor: Usługa wprowadzona przez globalnego giganta FinTech, Revolut. Jej największą siłą jest dostęp do ogromnej bazy klientów w Polsce, którzy już korzystają z aplikacji do codziennych finansów. Oferta Revolut jest w pełni zintegrowana z jego ekosystemem, co ułatwia wejście w świat inwestycji obecnym użytkownikom.35
• ING Investo: Usługa oferowana przez ING Bank Śląski, reprezentująca model, w którym tradycyjna instytucja bankowa wdraża technologię robo-doradztwa. Jej główną przewagą jest zaufanie, jakim cieszy się marka banku, oraz możliwość integracji z rachunkami bankowymi klientów. Co istotne, jako jedyna oferuje pełną automatyzację rozliczeń podatkowych.18
• Studium przypadku (Byli Gracze): Krótka analiza wyjścia Aion Banku z rynku w 2023 roku dostarcza cennych lekcji. Mimo innowacyjnego modelu opartego na subskrypcji, firma nie zdołała osiągnąć wystarczającej skali, co pokazuje, że sam nowatorski model opłat nie gwarantuje sukcesu na wymagającym polskim rynku.35

4.2. Analiza Porównawcza Oferty i Modeli Biznesowych

Kluczowe różnice między ofertami poszczególnych graczy można najefektywniej przedstawić w formie macierzy porównawczej, która uwzględnia najważniejsze z perspektywy klienta parametry.

Parametr	Finax	Portu	Revolut Robo-Advisor	ING Investo
Model Biznesowy	FinTech (CEE)	FinTech (CEE)	Globalny FinTech (Super-App)	Bank (Instytucja zasiedziała)
Roczna Opłata za Zarządzanie	1.2% (z VAT), z możliwością obniżki do 0.6% (z VAT) w ramach promocji 18	1% (z VAT), z możliwością obniżki w zależności od długości horyzontu inwestycyjnego 18	0.75% wartości portfela 43	1.15% (dla portfela 25/75), plus koszty funduszy 18
Inne Opłaty	Opłata transakcyjna 1.2% (z VAT), którą można ominąć 18	Brak opłat transakcyjnych 18	Brak opłat transakcyjnych 43	Brak dodatkowych opłat transakcyjnych
Minimalna Inwestycja	100 PLN 18	100 PLN 18	10 EUR 43	1000 PLN (pierwsza wpłata), 200 PLN (kolejne) 18
Główne Instrumenty	Fundusze ETF	Fundusze ETF	Fundusze ETF (w tym opcje ESG) 43	Fundusze inwestycyjne NN TFI (inwestujące w ETF)
Dostępność IKE/IKZE	Nie 18	Nie 18	Nie	Tak (w ramach szerszej oferty banku)
Automatyzacja Podatków (PIT-38)	Dostarcza raport podatkowy do samodzielnego rozliczenia 18	Dostarcza raport podatkowy do samodzielnego rozliczenia 18	Brak pełnej automatyzacji, klient rozlicza się sam	Tak, pełna automatyzacja i wystawienie PIT-8C 18
Kluczowa Propozycja Wartości	Edukacja, transparentność, budowanie społeczności	Prostota, niskie opłaty, długoterminowe podejście	Wygoda i integracja z ekosystemem Revolut	Zaufanie, bezpieczeństwo, pełna automatyzacja podatkowa

Analiza porównawcza ujawnia, że konkurencja na polskim rynku nie toczy się wyłącznie na płaszczyźnie wysokości opłat. Jest to rywalizacja wielowymiarowa, obejmująca zaufanie (bank vs. FinTech), wygodę (automatyzacja podatków), koszty, edukację i dostępność produktów dodatkowych. Każdy z graczy ma swoje unikalne silne i słabe strony. ING oferuje największą wygodę podatkową i zaufanie instytucjonalne, ale przy wyższym progu wejścia. Finax i Portu konkurują niskim progiem wejścia i silnym naciskiem na edukację, ale wymagają od klienta samodzielności w kwestiach podatkowych. Revolut stawia na bezproblemową integrację i łatwość rozpoczęcia inwestycji dla milionów swoich użytkowników.

Zwycięzcą w tej rywalizacji niekoniecznie będzie gracz absolutnie najtańszy, ale ten, który zaoferuje najlepiej zbilansowany „pakiet” wartości, odpowiadający na kluczowe potrzeby polskiego inwestora. Wskazuje to na istnienie na rynku przestrzeni dla gracza hybrydowego, który mógłby połączyć niskie koszty i transparentność FinTechów z zaufaniem i zintegrowanymi usługami (jak IKE/IKZE i automatyzacja podatków) charakterystycznymi dla banku.

4.3. Strategie Marketingowe i Dystrybucyjne

Sposób docierania do klientów jest kolejnym polem rywalizacji.

• Finax i Portu intensywnie inwestują w content marketing i budowanie społeczności. Prowadzą blogi edukacyjne, webinary, a Finax jest szczególnie znany ze współpracy z czołowymi polskimi blogerami i influencerami finansowymi, co pozwala mu budować wiarygodność i docierać do zaangażowanej publiczności.18
• Revolut stosuje strategię opartą na swoim potężnym ekosystemie. Usługa robo-doradcy jest promowana bezpośrednio w aplikacji, co stanowi formę cross-sellingu do milionów aktywnych użytkowników. Bariera psychologiczna i techniczna do rozpoczęcia inwestowania jest dla nich minimalna.
• ING wykorzystuje swój status instytucji zasiedziałej, promując usługę Investo wśród swojej bazy klientów bankowych. Opiera swoją komunikację na bezpieczeństwie, zaufaniu i prostocie, co rezonuje z bardziej konserwatywną częścią klientów.

4.4. Analiza SWOT dla Polskiego Rynku Robo-doradztwa

Strategiczne podsumowanie kondycji polskiego rynku można przedstawić w formie analizy SWOT:

• Mocne strony (Strengths):

• Niski koszt: Znacznie niższe opłaty niż w tradycyjnym doradztwie.
• Dostępność: Bardzo niskie progi wejścia otwierają rynek dla masowego odbiorcy.
• Prostota i wygoda: W pełni cyfrowy i zautomatyzowany proces inwestycyjny.

• Słabe strony (Weaknesses):

• Niski poziom wiedzy finansowej: Brak zrozumienia podstawowych produktów (ETF) w społeczeństwie.
• Brak oferty IKE/IKZE: Większość graczy FinTech nie oferuje rachunków z ulgami podatkowymi, co jest ich kluczową słabością strategiczną.18
• Ograniczone zaufanie: Część klientów wciąż preferuje kontakt z człowiekiem i ma ograniczone zaufanie do nowych marek FinTech.

• Szanse (Opportunities):

• Ogromny, niewykorzystany rynek: Duża część oszczędności Polaków jest wciąż utrzymywana na nisko oprocentowanych depozytach bankowych.
• Rosnąca adopcja cyfrowa: Pandemia COVID-19 przyspieszyła cyfryzację usług finansowych i zwiększyła otwartość Polaków na rozwiązania online.
• Potrzeba oszczędzania długoterminowego: Rosnąca świadomość niewydolności publicznego systemu emerytalnego skłania do poszukiwania prywatnych form oszczędzania.

• Zagrożenia (Threats):

• Zmiany regulacyjne: Potencjalne nowe, bardziej restrykcyjne regulacje mogą zwiększyć koszty działalności.
• Konkurencja ze strony domów maklerskich: Tradycyjni brokerzy, oferujący samodzielny dostęp do ETF-ów, mogą być postrzegani jako tańsza alternatywa przez bardziej świadomych inwestorów.
• Gwałtowna bessa na rynkach: Silny i długotrwały spadek na giełdach mógłby podważyć zaufanie nowej generacji inwestorów do rynku kapitałowego i samej idei robo-doradztwa.

Brak integracji z IKE/IKZE przez większość platform FinTech jest ich fundamentalną słabością strategiczną. W kraju o relatywnie wysokim, 19-procentowym podatku od zysków kapitałowych, możliwość oszczędzania bez podatku w ramach rocznych limitów jest niezwykle silnym magnesem dla inwestorów długoterminowych. To stwarza ogromną przewagę konkurencyjną dla instytucji, które takie produkty mogą zaoferować w prosty sposób, czyli przede wszystkim dla banków i domów maklerskich. Pierwszy gracz, który zaoferuje niskokosztową, opartą na ETF-ach usługę robo-doradztwa w pełni zintegrowaną z rachunkiem IKE/IKZE, ma szansę zdobyć znaczący udział w rynku.

Rozdział 5: Otoczenie Regulacyjne i Jego Wpływ na Rynek

5.1. Ramy Prawne w Unii Europejskiej: Kluczowe Aspekty Dyrektywy MiFID II

Podstawowym aktem prawnym regulującym świadczenie usług inwestycyjnych, w tym robo-doradztwa, na terenie całej Unii Europejskiej jest pakiet regulacji znany jako MiFID II (Dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych) oraz towarzyszące mu rozporządzenia.45 Celem MiFID II jest zwiększenie transparentności rynków finansowych, wzmocnienie ochrony inwestorów oraz zapewnienie uczciwej konkurencji.45 Zasady te w pełni odnoszą się do platform robo-doradczych, które są traktowane jako podmioty świadczące usługę doradztwa inwestycyjnego lub zarządzania portfelem.

Kluczowe wymogi MiFID II mające bezpośredni wpływ na robo-doradców to:

• Ochrona inwestora: Firmy inwestycyjne są zobowiązane do działania w najlepiej pojętym interesie klienta (best interest), co obejmuje m.in. zasadę najlepszego wykonania zlecenia (best execution).46 Wszelkie informacje kierowane do klientów muszą być rzetelne, jednoznaczne i niewprowadzające w błąd.45
• Ocena odpowiedniości i adekwatności (Suitability and Appropriateness): Jest to centralny element ochrony inwestora w ramach MiFID II. Przed zarekomendowaniem jakiegokolwiek produktu lub strategii, firma musi przeprowadzić tzw. test odpowiedniości. Polega on na zebraniu od klienta informacji na temat jego wiedzy i doświadczenia inwestycyjnego, sytuacji finansowej, celów inwestycyjnych oraz tolerancji na ryzyko.45 Usługa lub produkt mogą być zaoferowane tylko wtedy, gdy są „odpowiednie” dla danego klienta. To właśnie ten wymóg stanowi prawną podstawę dla kwestionariuszy profilujących stosowanych przez wszystkich robo-doradców.
• Zarządzanie produktowe (Product Governance): MiFID II nakłada na firmy obowiązek zdefiniowania docelowej grupy odbiorców dla każdego produktu finansowego, który oferują. Muszą one zapewnić, że strategie dystrybucji są zaprojektowane tak, aby produkt trafiał do zidentyfikowanej grupy docelowej.47
• Zachęty (Inducements): Dyrektywa wprowadza bardzo restrykcyjne zasady dotyczące przyjmowania przez firmy inwestycyjne świadczeń pieniężnych lub niepieniężnych od stron trzecich (np. od dostawców funduszy). W przypadku świadczenia „niezależnego” doradztwa, przyjmowanie jakichkolwiek zachęt jest całkowicie zakazane.46 Te regulacje w dużej mierze ukształtowały modele biznesowe robo-doradców, które opierają się na przejrzystych opłatach pobieranych bezpośrednio od klienta, co minimalizuje konflikty interesów.29

5.2. Stanowisko Polskiego Nadzoru: Analiza Wytycznych KNF z 4 listopada 2020 r.

W odpowiedzi na rosnącą popularność nowych technologii w doradztwie, polski Urząd Komisji Nadzoru Finansowego (UKNF) opublikował 4 listopada 2020 roku „Stanowisko w sprawie świadczenia usługi robo-doradztwa”.2 Dokument ten nie tworzy nowych przepisów, lecz stanowi oficjalną interpretację istniejących regulacji (wynikających głównie z MiFID II i polskiej Ustawy o obrocie instrumentami finansowymi) w kontekście zautomatyzowanego doradztwa. Jego celem było ujednolicenie standardów rynkowych i zapewnienie odpowiedniego poziomu ochrony dla inwestorów nieprofesjonalnych.49

Stanowisko KNF jednoznacznie potwierdza, że robo-doradztwo, niezależnie od stopnia automatyzacji, jest formą świadczenia usługi doradztwa inwestycyjnego w rozumieniu przepisów prawa i podlega wszystkim związanym z tym obowiązkom.3 Nadzór podkreśla, że jego wytyczne mają zastosowanie nie tylko do w pełni autonomicznych platform, ale także do modeli, w których automatyzacja jest wykorzystywana jedynie do przygotowania rekomendacji, która następnie jest przekazywana klientowi przez pracownika.49

5.2.1. Wymogi Dotyczące Profilowania Klienta i Oceny Odpowiedniości

KNF kładzie szczególny nacisk na proces pozyskiwania informacji od klienta. Firma inwestycyjna jest w pełni odpowiedzialna za zaprojektowanie kwestionariusza (ankiety MiFID) w taki sposób, aby zebrane odpowiedzi były wystarczające do rzetelnej oceny jego profilu. Pytania muszą być zrozumiałe dla klienta nieprofesjonalnego, a algorytm musi być w stanie prawidłowo zinterpretować udzielone odpowiedzi i na ich podstawie przyporządkować klienta do odpowiedniej strategii inwestycyjnej, która jest zgodna z jego profilem ryzyka i celami.3

5.2.2. Oczekiwania Nadzoru Wobec Projektowania i Walidacji Algorytmów

Centralnym punktem stanowiska KNF jest kwestia odpowiedzialności za algorytm. Nadzór jasno komunikuje, że algorytm nie jest zewnętrznym narzędziem, lecz integralną częścią usługi świadczonej przez firmę inwestycyjną. W związku z tym, firma ponosi pełną odpowiedzialność prawną za jego działanie i generowane przez niego rekomendacje. Oznacza to, że firma musi:

• Posiadać pełne zrozumienie logiki działania algorytmu.
• Być w stanie w każdej chwili uzasadnić, dlaczego algorytm wygenerował daną rekomendację dla konkretnego klienta.
• Przeprowadzić gruntowne testy algorytmu przed jego wdrożeniem, aby upewnić się, że działa on poprawnie i zgodnie z założeniami.
• Wdrożyć system ciągłego monitorowania i walidacji algorytmu, aby zapewnić jego prawidłowe funkcjonowanie w zmieniających się warunkach rynkowych i weryfikować jakość udzielanych rekomendacji.3

5.2.3. Kwestie Transparentności, Konfliktów Interesów i Odpowiedzialności

Firma inwestycyjna musi w sposób jasny i zrozumiały poinformować klienta o charakterze i zakresie świadczonej usługi. Jeżeli na przykład robo-doradca operuje na ograniczonym uniwersum instrumentów finansowych (np. tylko na grupie wybranych ETF-ów), klient musi być o tym wyraźnie poinformowany przed skorzystaniem z usługi.3 KNF podkreśla również, że ostateczna odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną klientowi w wyniku wadliwej porady (np. wynikającej z błędu w algorytmie) spoczywa na firmie inwestycyjnej, a nie na dostawcy oprogramowania.

5.3. Implikacje Regulacyjne dla Dostawców Usług

Otoczenie regulacyjne, zarówno na poziomie unijnym, jak i krajowym, ma fundamentalne znaczenie dla strategii i operacji firm świadczących usługi robo-doradztwa.

• Wysoki próg wejścia i koszty zgodności: Konieczność spełnienia wszystkich wymogów MiFID II i KNF, w tym wdrożenia skomplikowanych procedur wewnętrznych, systemów do testowania i monitorowania algorytmów oraz rozbudowanej dokumentacji, generuje znaczne koszty i stanowi istotną barierę wejścia na rynek.
• Brak możliwości arbitrażu regulacyjnego: Stanowisko KNF skutecznie „demistyfikuje” robo-doradztwo z perspektywy prawnej. Poprzez jednoznaczne stwierdzenie, że jest to jedynie metoda świadczenia usługi doradztwa inwestycyjnego, a nie nowa, odrębna kategoria usługi, regulator zrównał pole gry. Oznacza to, że firmy FinTech muszą przestrzegać dokładnie tych samych, rygorystycznych standardów co tradycyjni doradcy, co uniemożliwia im konkurowanie w oparciu o niższe koszty wynikające z lżejszych obciążeń regulacyjnych.
• Nowe ryzyko operacyjne: Nacisk na odpowiedzialność za algorytm tworzy nowe, krytyczne ryzyko operacyjne. Błąd w logice algorytmu lub niezauważona stronniczość w jego projekcie może prowadzić do systemowego zjawiska missellingu, czyli oferowania nieodpowiednich produktów tysiącom klientów jednocześnie. Potencjalna skala szkód i roszczeń finansowych w takim scenariuszu wielokrotnie przewyższa ryzyko związane z błędem pojedynczego, ludzkiego doradcy. To z kolei podnosi rangę i znaczenie wewnątrz organizacji takich specjalistów jak analitycy ilościowi, audytorzy algorytmów oraz oficerowie compliance posiadający kompetencje technologiczne. Ich rola staje się absolutnie kluczowa dla bezpiecznego funkcjonowania firmy.

Rozdział 6: Przyszłość Rynku i Rekomendacje Strategiczne

6.1. Kluczowe Trendy Kształtujące Przyszłość Branży

Ewolucja rynku robo-doradztwa będzie w nadchodzących latach napędzana przez kilka kluczowych trendów technologicznych i społecznych, które zdefiniują nową generację usług zarządzania majątkiem.

• Hiperpersonalizacja: Przyszłość należy do usług, które wyjdą poza standardowe profilowanie ryzyka. Dzięki zaawansowanej analityce danych i sztucznej inteligencji, platformy będą w stanie oferować portfele skrojone na miarę nie tylko pod kątem finansowym, ale także wartości i celów życiowych klienta. Obejmuje to tworzenie portfeli opartych na indywidualnych preferencjach ESG, celach takich jak zakup domu czy finansowanie edukacji, a nawet dynamiczne dostosowywanie strategii w oparciu o analizę danych transakcyjnych klienta w czasie rzeczywistym.6
• Dominacja Inwestowania ESG: Kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem, społeczną odpowiedzialnością i ładem korporacyjnym (ESG) przestają być niszą, a stają się głównym nurtem w świecie inwestycji. Rosnąca presja ze strony klientów, zwłaszcza młodszych pokoleń, zmusza dostawców usług robo-doradczych do integracji kryteriów ESG jako standardowej opcji przy budowie portfeli. Platformy, które zaoferują transparentne i wiarygodne rozwiązania w tym zakresie, zyskają istotną przewagę konkurencyjną.1
• Integracja z Ekosystemami Finansowymi: Robo-doradztwo przestaje być autonomiczną usługą. Obserwujemy wyraźny trend w kierunku osadzania (embedding) funkcji inwestycyjnych w ramach szerszych platform finansowych – aplikacji bankowych, narzędzi do planowania budżetu, a nawet systemów płacowych. Celem jest stworzenie dla użytkownika jednego, spójnego i bezproblemowego ekosystemu do zarządzania wszystkimi aspektami jego życia finansowego.7
• Dalsza Demokratyzacja Dostępu: Presja na obniżanie kosztów i minimalnych progów inwestycyjnych będzie się utrzymywać. Technologia będzie nadal obniżać bariery wejścia, czyniąc profesjonalne zarządzanie majątkiem dostępnym dla coraz szerszej grupy odbiorców, co wpisuje się w globalny trend inkluzji finansowej.8

Przyszłym polem bitwy konkurencyjnej na rynku robo-doradztwa nie będzie sam algorytm, który staje się coraz bardziej standaryzowany, lecz dane, które go zasilają. W miarę jak usługi stają się coraz bardziej spersonalizowane, zwycięzcą zostanie ta platforma, która będzie posiadała najbardziej kompletny i holistyczny obraz życia finansowego klienta. To stwarza strukturalną przewagę dla podmiotów zintegrowanych – banków oraz tzw. super-aplikacji (jak Revolut), a potencjalnie w przyszłości również gigantów technologicznych (Big Tech). Posiadają one dostęp do ciągłego strumienia danych transakcyjnych, wzorców oszczędzania, historii kredytowej i innych informacji, które pozwalają na znacznie głębszą i bardziej precyzyjną personalizację niż dane pozyskane jedynie z jednorazowego kwestionariusza.

6.2. Potencjalne Scenariusze Rozwoju Rynku w Polsce i UE

W perspektywie do 2030 roku można zidentyfikować trzy główne, potencjalne scenariusze rozwoju rynku:

• Scenariusz 1: Dominacja Instytucji Zasiedziałych (Incumbents): W tym scenariuszu banki i tradycyjne instytucje finansowe skutecznie adaptują i integrują technologię robo-doradczą ze swoją podstawową działalnością. Wykorzystując swoją przewagę w postaci zaufania do marki, ogromnej bazy istniejących klientów oraz zdolności do oferowania zintegrowanych produktów (takich jak IKE/IKZE w Polsce), stają się dominującymi graczami na rynku doradztwa hybrydowego, spychając większość firm FinTech do roli dostawców technologii lub graczy niszowych.
• Scenariusz 2: Konsolidacja FinTechów: Rynek przechodzi przez falę fuzji i przejęć. Mniejsi, nierentowni gracze wypadają z rynku lub zostają wchłonięci przez większych konkurentów. W rezultacie wyłania się 2-3 dużych, paneuropejskich mistrzów FinTech w dziedzinie robo-doradztwa, którzy osiągnęli niezbędną skalę AUM, aby prowadzić rentowną działalność i skutecznie konkurować z największymi bankami.
• Scenariusz 3: Wejście „Big Tech”: Globalny gigant technologiczny, taki jak Apple, Google czy Amazon, decyduje się na wejście na rynek zarządzania majątkiem. Wykorzystując swoje ogromne zasoby danych o użytkownikach, zaawansowane technologie AI, zaufanie do marki i zintegrowany ekosystem urządzeń i usług, oferuje głęboko spersonalizowaną i niezwykle wygodną usługę, która w krótkim czasie radykalnie zmienia układ sił na rynku.

6.3. Szanse i Zagrożenia dla Obecnych i Nowych Uczestników Rynku

• Szanse:

• Ogromny potencjał niezagospodarowanych oszczędności: W samej Europie na nisko oprocentowanych depozytach bankowych znajduje się około 13.9 biliona euro. Skuteczne przekonanie nawet niewielkiej części posiadaczy tych środków do zainwestowania ich za pośrednictwem robo-doradców stanowi gigantyczną szansę rynkową.33
• „Wielki Transfer Majątku”: W nadchodzących dekadach będziemy świadkami transferu bilionów dolarów i euro z pokolenia „baby boomers” do ich dzieci i wnuków – Millenialsów i Generacji Z. Ta nowa generacja inwestorów jest znacznie bardziej otwarta na rozwiązania cyfrowe, co będzie naturalnym motorem napędowym dla robo-doradztwa.33

• Zagrożenia:

• Wojna cenowa i erozja marż: Intensywna konkurencja może prowadzić do dalszej presji na obniżanie opłat, co negatywnie wpłynie na rentowność wszystkich graczy.
• Cyberbezpieczeństwo: Platformy zarządzające miliardami dolarów oszczędności klientów stanowią atrakcyjny cel dla cyberprzestępców. Poważny incydent bezpieczeństwa mógłby nieodwracalnie zniszczyć zaufanie do całej branży.
• Ryzyko rynkowe i behawioralne: Głęboka i długotrwała bessa na rynkach finansowych byłaby pierwszym poważnym testem dla milionów nowych, niedoświadczonych inwestorów. Panika i masowe wycofywanie środków mogłyby podważyć zaufanie do inwestowania na lata.
• Ryzyko regulacyjne i reputacyjne: Jak wspomniano, błąd w algorytmie prowadzący do systemowego missellingu stanowi jedno z największych zagrożeń, mogąc skutkować ogromnymi karami finansowymi i utratą reputacji.27

6.4. Rekomendacje Strategiczne dla Instytucji Finansowych

W oparciu o przeprowadzoną analizę, można sformułować następujące rekomendacje strategiczne dla różnych grup uczestników rynku:

• Dla Banków i Tradycyjnych Instytucji Finansowych:

• Pełna integracja, nie kanibalizacja: Nie należy traktować robo-doradztwa jako oddzielnego, taniego produktu dla mniej zamożnych klientów, który mógłby kanibalizować bardziej dochodowe usługi. Należy postrzegać je jako kluczową technologię, która może zwiększyć efektywność i skalowalność całej oferty zarządzania majątkiem, również w segmentach private banking i affluent.
• Wykorzystanie przewagi zaufania i produktów: Należy aktywnie wykorzystywać przewagę w postaci zaufania do marki oraz oferować w pełni zintegrowane usługi, takie jak robo-doradztwo w ramach rachunków emerytalnych IKE/IKZE i automatyczne rozliczenia podatkowe.

• Dla Firm FinTech:

• Różnicowanie poza ceną: Konkurowanie wyłącznie ceną jest w długim terminie strategią przegraną. Należy szukać sposobów na wyróżnienie się poprzez specjalizację w określonej niszy (np. inwestorzy ESG, kobiety, freelancerzy), doskonałe doświadczenie użytkownika (UX) lub najwyższej jakości treści edukacyjne.
• Budowanie zaufania: Należy inwestować w transparentność, bezpieczeństwo i budowanie silnej, wiarygodnej marki.
• Pilne rozwiązanie kwestii IKE/IKZE: Brak tej oferty jest kluczową słabością. Należy priorytetowo potraktować znalezienie rozwiązania, czy to poprzez uzyskanie odpowiednich licencji, czy przez strategiczne partnerstwa z licencjonowanymi podmiotami.

• Dla Nowych Graczy Wchodzących na Rynek:

• Unikanie bezpośredniej konfrontacji: Próba konkurowania z etablowanymi graczami w głównym nurcie rynku, wyłącznie na podstawie niższych opłat, jest skazana na niepowodzenie z powodu wymogów skali.
• Identyfikacja nisz: Należy szukać niezagospodarowanych segmentów rynku (np. robo-doradztwo dla małych i średnich przedsiębiorstw, portfele zintegrowane z aktywami cyfrowymi) lub luk w łańcuchu wartości (np. dostarczanie technologii white-label dla mniejszych instytucji finansowych).
• Model hybrydowy jako standard: Wejście na rynek z ofertą „pure robo” jest coraz trudniejsze. Model hybrydowy, oferujący przynajmniej podstawowy dostęp do wsparcia ludzkiego, staje się de facto standardem rynkowym.

Rozwój robo-doradztwa fundamentalnie zmienia również rolę i karierę ludzkiego doradcy finansowego. Zadania, które do tej pory stanowiły trzon ich pracy – selekcja produktów, budowa i rebalansowanie portfela – są coraz skuteczniej automatyzowane. Wartość dodana ludzkiego doradcy przesuwa się w kierunku bardziej złożonych, unikalnie ludzkich kompetencji: coachingu finansowego, wsparcia behawioralnego w okresach paniki rynkowej, holistycznego planowania życiowego uwzględniającego kwestie podatkowe, spadkowe czy ubezpieczeniowe.1 Wymaga to masowego procesu podnoszenia kwalifikacji i zmiany modelu pracy w całej branży usług finansowych.

Załączniki

A. Słownik Kluczowych Pojęć

• Robo-doradztwo (Robo-advisory): Cyfrowa platforma świadcząca zautomatyzowane, oparte na algorytmach usługi planowania finansowego i zarządzania inwestycjami.
• FinTech (Financial Technology): Sektor gospodarki obejmujący firmy wykorzystujące nowoczesne technologie do usprawniania i rewolucjonizowania usług finansowych.
• AUM (Assets Under Management): Aktywa w zarządzaniu; całkowita rynkowa wartość aktywów finansowych, którymi instytucja zarządza w imieniu swoich klientów.
• CAGR (Compound Annual Growth Rate): Skumulowany roczny wskaźnik wzrostu; średnioroczna stopa wzrostu inwestycji w określonym okresie.
• ETF (Exchange-Traded Fund): Fundusz inwestycyjny notowany na giełdzie, którego celem jest odzwierciedlanie wyników określonego indeksu giełdowego, surowca lub koszyka aktywów.
• MiFID II (Markets in Financial Instruments Directive II): Dyrektywa Unii Europejskiej regulująca rynki instrumentów finansowych, mająca na celu zwiększenie ochrony inwestorów i transparentności.
• KNF (Komisja Nadzoru Finansowego): Polski organ nadzoru nad rynkiem finansowym.
• MPT (Modern Portfolio Theory): Nowoczesna Teoria Portfelowa; teoria inwestycyjna podkreślająca znaczenie dywersyfikacji w celu optymalizacji stosunku ryzyka do zysku.
• Rebalancing: Proces okresowego przywracania portfela inwestycyjnego do jego pierwotnej, docelowej alokacji aktywów.
• Tax-Loss Harvesting: Strategia podatkowa polegająca na sprzedaży papierów wartościowych ze stratą w celu pomniejszenia zobowiązania podatkowego z tytułu zysków kapitałowych.
• ESG (Environmental, Social, and Governance): Kryteria środowiskowe, społeczne i związane z ładem korporacyjnym, wykorzystywane do oceny zrównoważonego charakteru i etycznego wpływu inwestycji.

Cytowane prace

1. What Is a Robo-Advisor? – Investopedia, otwierano: września 26, 2025, https://www.investopedia.com/terms/r/roboadvisor-roboadviser.asp
2. Aspekty prawne robo-doradztwa w ubezpieczeniach – Prawo Asekuracyjne, otwierano: września 26, 2025, https://prawoasekuracyjne.pl/api/files/view/1742590.pdf
3. Stanowisko Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego w sprawie …, otwierano: września 26, 2025, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Stanowisko_UKNF_ws_swiadczenia_uslugi_robo_doradztwa_71303.pdf
4. Aspekty prawne robo-doradztwa w ubezpieczeniach – Prawo Asekuracyjne, otwierano: września 26, 2025, https://prawoasekuracyjne.pl/article/01.3001.0014.8877/pl
5. Robo-doradztwo jako przykład fin-techu — problem regulacji i funkcjonowania – Przegląd Ustawodawstwa Gospodarczego – Czasopisma – Pwe, otwierano: września 26, 2025, https://www.pwe.com.pl/czasopisma/przeglad-ustawodawstwa-gospodarczego/robo-doradztwo-jako-przyklad-fin-techu-problem-regulacji-i-funkcjonowania,a540378525
6. Robo-Advisors in Investment Management: AI and Fintech Disruptions – IPS Academy, Indore, otwierano: września 26, 2025, https://www.ipsacademy.org/unnayan/January-2024-Volume-XVI-Issue-1/PDF/Paper%208%20-%20Usha%20EswaranCopy%20of%20Robo-Advisors%20in%20Investment%20Management-%20AI%20and%20Fintech%20Disruptions.pdf
7. Robo advisory: An opportunity or a threat for fintech? – Sigma Infosolutions, otwierano: września 26, 2025, https://www.sigmainfo.net/blog/robo-advisory-an-opportunity-or-a-threat-for-fintech/
8. Future of Robo-Advisors: How Automation is Changing the Trading Landscape, otwierano: września 26, 2025, https://globalfintechseries.com/featured/future-of-robo-advisors-how-automation-is-changing-the-trading-landscape/
9. Robo-advisors in Fintech: the digital solution to modern investment – SoftTeco, otwierano: września 26, 2025, https://softteco.com/blog/robo-advisors-in-fintech
10. Robo-advisors – European Parliament – European Union, otwierano: września 26, 2025, https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2021/662928/IPOL_STU(2021)662928_EN.pdf
11. Modern Portfolio Theory: Definition, Examples, & Limitations | Britannica Money, otwierano: września 26, 2025, https://www.britannica.com/money/modern-portfolio-theory-explained
12. Robo-Advisors – Definition, Features, How It Works – Corporate Finance Institute, otwierano: września 26, 2025, https://corporatefinanceinstitute.com/resources/wealth-management/robo-advisors/
13. Modern Portfolio Theory explained: A guide for investors – Boston 25 News, otwierano: września 26, 2025, https://www.boston25news.com/news/modern-portfolio-theory-explained-guide-investors/TJLXJIGV4NMOTOPLLSX7XKATVE/
14. Modern Portfolio Theory: What MPT Is and How Investors Use It – Investopedia, otwierano: września 26, 2025, https://www.investopedia.com/terms/m/modernportfoliotheory.asp
15. Understanding Modern Portfolio Theory: Principles and Examples – YouTube, otwierano: września 26, 2025, https://www.youtube.com/watch?v=75ozgsMAM9g
16. Robo-advisor Platform Development Costs, Benefits and Process – Appinventiv, otwierano: września 26, 2025, https://appinventiv.com/blog/robo-advisor-platform-development/
17. Global Robo Advisory Market Size to Grow USD 42.89 billion by 2030 – Spherical Insights, otwierano: września 26, 2025, https://www.sphericalinsights.com/reports/robo-advisory-market
18. Ranking robo-doradców [2023] – Stockbroker.pl, otwierano: września 26, 2025, https://stockbroker.pl/ranking-robo-doradcow/
19. Ile kosztuje pomijanie rebalancingu? – Stockbroker.pl, otwierano: września 26, 2025, https://stockbroker.pl/ile-kosztuje-pomijanie-rebalancingu/
20. INTELIGENTNE INWESTOWANIE W FUNDUSZE ETF, otwierano: września 26, 2025, https://www.sii.org.pl/static/img/014066/finax-broszura-informacyjna-2020.pdf
21. Dlaczego rebalansujemy portfele | Finax.eu, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/blog/dlaczego-rebalancujemy-portfele
22. Świt wirtualnego doradztwa finansowego (robo-advisor) – E-mentor, otwierano: września 26, 2025, https://www.e-mentor.edu.pl/artykul/index/numer/71/id/1315
23. Robo Advisory Market Size, Share & Growth Report, 2030 – Grand View Research, otwierano: września 26, 2025, https://www.grandviewresearch.com/industry-analysis/robo-advisory-market-report
24. Robo Advisory Market Size, Share, Trends & Growth | 2032, otwierano: września 26, 2025, https://www.alliedmarketresearch.com/robo-advisory-market
25. Robo Advisory Market Size, Share, Trends | Growth Report, 2032, otwierano: września 26, 2025, https://www.fortunebusinessinsights.com/robo-advisory-market-109986
26. The United States Robo Advisory Market Size & Outlook, 2030 – Grand View Research, otwierano: września 26, 2025, https://www.grandviewresearch.com/horizon/outlook/robo-advisory-market/united-states
27. Robo-advisory Services Market Size, Competitive Landscape 2030 – Mordor Intelligence, otwierano: września 26, 2025, https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/robo-advisory-services-market
28. Robo Advisory Market Size & Growth, 2033 – Business Research Insights, otwierano: września 26, 2025, https://www.businessresearchinsights.com/market-reports/robo-advisory-market-120781
29. robo-advice 5.0: can consumers trust robots? – BETTER FINANCE, otwierano: września 26, 2025, https://betterfinance.eu/wp-content/uploads/Robo-Advice-Report-2020-25012021.pdf
30. Europe Robo Advisory Market Size, Share & Forecast by 2028 – KBV Research, otwierano: września 26, 2025, https://www.kbvresearch.com/europe-robo-advisory-market/
31. Robo-doradztwo jako przykład fin-techu — problem regulacji i funkcjonowania1 – Biblioteka Nauki, otwierano: września 26, 2025, https://bibliotekanauki.pl/articles/1064653.pdf
32. AI is transforming asset and wealth management – PwC, otwierano: września 26, 2025, https://www.pwc.com/gx/en/issues/c-suite-insights/the-leadership-agenda/ai-and-wealth-management-a-new-era.html
33. Europe Wealth Management Market Size, Share, Trends & Research Report, 2030, otwierano: września 26, 2025, https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/europe-wealth-management-market
34. Robo Advisory Market Report 2025-2034 | Growth – The Business Research Company, otwierano: września 26, 2025, https://www.thebusinessresearchcompany.com/report/robo-advisory-global-market-report
35. robo-doradcy – Analizy.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.analizy.pl/search/tag/robo-doradcy
36. Automatyczne doradztwo finansowe puka do drzwi | Obserwator Finansowy: Ekonomia | Gospodarka | Polska | Świat, otwierano: września 26, 2025, https://www.obserwatorfinansowy.pl/bez-kategorii/rotator/automatyczne-doradztwo-finansowe-puka-do-drzwi/
37. Wyniki Finax w rekordowym 2024 roku, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/pl/blog/wyniki-finax-w-rekordowym-2024-roku
38. Finax results in a record-maker of 2024, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/en/blog/finax-results-in-a-record-maker-of-2024
39. A Great Year for Finax: Results and Statistics for 2023, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/en/blog/a-great-year-for-finax-results-and-statistics-for-2023
40. finansowej polaków 2024 – Warszawski Instytut Bankowości, otwierano: września 26, 2025, https://www.wib.org.pl/wp-content/uploads/2024/03/poziom-wiedzy-finansowej-Polakow-2024-badanie-WIB-i-FGPW.pdf.pdf
41. Poziom wiedzy finansowej Polaków 2024 – ZBP, otwierano: września 26, 2025, https://zbp.pl/Aktualnosci/Wydarzenia/Poziom-wiedzy-finansowej-Polakow-2024
42. Polak Inwestor 2024 – Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie, otwierano: września 26, 2025, https://sg-cdn.uek.krakow.pl/file/root/polak_inwestor_2024_5_gru_2024.pdf
43. Robo-doradca | Revolut Polska, otwierano: września 26, 2025, https://www.revolut.com/pl-PL/robo-advisor/
44. Robot inwestycyjny – ułatwia wybór funduszy | ING Bank, otwierano: września 26, 2025, https://www.ing.pl/indywidualni/inwestycje-i-oszczednosci/investo
45. MiFID – PKO Bank Polski, otwierano: września 26, 2025, https://www.pkobp.pl/regulacje-prawne/mifid
46. Problemy w implementacji MiFID II w Polsce, otwierano: września 26, 2025, https://idm.com.pl/wp-content/uploads/2021/03/Problemy_w_implementacji_MiFID_II_w_Polsce_4032021r_godz_900.pdf
47. Świadczenie usługi doradztwa inwestycyjnego w świetle nowych wymogów dla firm inwestycyjnych, w szczególności w zakresie z, otwierano: września 26, 2025, https://www.knf.gov.pl/knf/pl/komponenty/img/Prezentacja%20CEDUR%20%20E_64839.%20Lech%20DORADZTWO%20INWESTYCYJNE%20POD%20MIFID%20II%2025-02-2019_64839.pdf
48. Robo-doradztwo – FinTech KNF, otwierano: września 26, 2025, https://fintech.gov.pl/uknf-dla-rynku/stanowiska-i-komunikaty/robo-doradztwo
49. Nowe stanowisko KNF ws. robo-doradztwa – Kochański & Partners, otwierano: września 26, 2025, https://www.kochanski.pl/nowe-stanowisko-knf-ws-robo-doradztwa/
50. Stanowisko Urzędu KNF w sprawie świadczenia usługi robo-doradztwa, otwierano: września 26, 2025, https://www.knf.gov.pl/aktualnosci?articleId=71304&p_id=18
51. Robodoradztwo: Automatyczne doradztwo finansowe | Rankia Polska, otwierano: września 26, 2025, https://rankia.pl/robo-advisors-co-to-jest-i-jak-to-dziala/
52. (PDF) Robo-doradztwo jako przykład fin-techu — problem regulacji i funkcjonowania, otwierano: września 26, 2025, https://www.researchgate.net/publication/343733989_Robo-doradztwo_jako_przyklad_fin-techu_-_problem_regulacji_i_funkcjonowania
53. Robo advisory moves forward in Italy – PwC, otwierano: września 26, 2025, https://www.pwc.com/gx/en/industries/financial-services/asset-management/publications/assets/pwc-5-robo-advisory-moves-forward-in-italy.pdf
54. Asset & Wealth Management Insights Exploring the impact of FinTech – PwC, otwierano: września 26, 2025, https://www.pwc.com/gx/en/industries/financial-services/asset-management/publications/assets/pwc-am-insights-january-2017.pdf
55. Perspektywy rozwoju branży rozrywki i mediów w Polsce 2024-2028 – PwC Polska, otwierano: września 26, 2025, https://www.pwc.pl/pl/publikacje/perspektywy-rozwoju-branzy-rozrywki-i-mediow-w-polsce-2024-2028.html
56. Quishing, wiadomości głosowe AI i telefony z „banku”: co szykują oszuści cyfrowi w 2024?, otwierano: września 26, 2025, https://www.mojanorwegia.pl/zycie-w-norwegii/quishing-wiadomosci-glosowe-ai-i-telefony-z-banku-co-szykuja-oszusci-cyfrowi-w-2024-22728.html
57. Audytor potwierdził aktywa klientów Finax, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/pl/blog/audytor-potwierdzil-aktywa-klientow-finax
58. Doskonałe wyniki Finax w 2020 roku, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/pl/blog/dokonale-wyniki-finax-w-2020-roku
59. Biuletyn statystyczny – Monitoring polskich portów – Gospodarka, otwierano: września 26, 2025, https://gospodarka.pomorskie.eu/wp-content/uploads/2025/05/PUM_Roczny-monitoring-polskich-portow_2024.pdf
60. Gospodarka morska w Polsce w 2023 roku – Główny Urząd Statystyczny, otwierano: września 26, 2025, https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/transport-i-lacznosc/transport/gospodarka-morska-w-polsce-w-2023-roku,7,21.html
61. Polskie porty morskie w I połowie 2025 – Trade.gov.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.trade.gov.pl/wiedza/polskie-porty-morskie-w-i-polowie-2025/
62. Biuletyn statystyczny – Monitoring polskich portów – I półrocze 2024 – Gospodarka, otwierano: września 26, 2025, https://gospodarka.pomorskie.eu/wp-content/uploads/2025/01/PUM_Polroczny-monitoring-polskich-portow_Ipol2024.pdf
63. Port Gdańsk zamknął rok 2024 rekordowym wynikiem finansowym | PortalMorski.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.portalmorski.pl/porty-logistyka/57369-port-gdansk-zamknal-rok-2024-rekordowym-wynikiem-finansowym
64. Raport Polskie porty morskie w 2024 roku. Podsumowanie i perspektywy na przyszłość – Actia Forum, otwierano: września 26, 2025, https://actiaforum.pl/wp-content/uploads/2025/02/PolskiePorty_2024_07022025.pdf
65. Maszyny zastąpią doradców? – Analizy.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.analizy.pl/tylko-u-nas/20693/maszyny-zastapia-doradcow
66. (PDF) Robo-doradztwo. Profesjonalna budowa i zarządzanie portfelem inwestycyjnym, otwierano: września 26, 2025, https://www.researchgate.net/publication/373802691_Robo-doradztwo_Profesjonalna_budowa_i_zarzadzanie_portfelem_inwestycyjnym
67. Polskie porty morskie biją rekordy. Ambitne plany inwestycyjne na przyszłość – Ministerstwo Infrastruktury – Portal Gov.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.gov.pl/web/infrastruktura/polskie-porty-morskie-bija-rekordy-ambitne-plany-inwestycyjne-na-przyszlosc
68. Polskie porty morskie w 2024 roku – Trade.gov.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.trade.gov.pl/aktualnosci/polskie-porty-morskie-w-2024-roku/
69. Port Gdańsk zamknął rok 2024 rekordowym wynikiem finansowym, otwierano: września 26, 2025, https://www.portgdansk.pl/wydarzenia/port-gdansk-zamknal-rok-2024-rekordowym-wynikiem-finansowym/
70. Rekordowe wyniki polskich portów za rok 2024 – E100, otwierano: września 26, 2025, https://e100.eu/pl/blog/news/rekordowe-wyniki-polskich-portow-za-rok-2024
71. Porty morskie z rekordowymi wynikami – Pomorski Urząd Wojewódzki w Gdańsku – Gov.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.gov.pl/web/uw-pomorski/porty-morskie-z-rekordowymi-wynikami-finansowymi-i-operacyjnymi
72. Port Gdańsk zamknął rok 2024 rekordowym wynikiem finansowym – Polski Portal Morski, otwierano: września 26, 2025, https://polskamorska.pl/2025/01/22/port-gdansk-zamknal-rok-2024-rekordowym-wynikiem-finansowym/
73. The largest Robo-Advisors by AUM in 2025, otwierano: września 26, 2025, https://investingintheweb.com/brokers/the-largest-robo-advisors-by-aum/
74. Wealth Management Platform Market 2025, Outlook Report, otwierano: września 26, 2025, https://www.thebusinessresearchcompany.com/report/wealth-management-platform-global-market-report
75. Wealth Management Industry Outlook, otwierano: września 26, 2025, https://www.im.natixis.com/en-us/insights/investor-sentiment/2025/wealth-industry-survey/wealth-management-industry-outlook
76. Europe Wealth Management Platform Market Size, Share Report Forecast 2035, otwierano: września 26, 2025, https://www.marketresearchfuture.com/reports/europe-wealth-management-platform-market-63096
77. Wealth Management Market to Grow by USD 460.1 Billion from 2025-2029, Rising Global HNIs to Boost Revenue, Report on How AI is Redefining Market Landscape – Technavio – PR Newswire, otwierano: września 26, 2025, https://www.prnewswire.com/news-releases/wealth-management-market-to-grow-by-usd-460-1-billion-from-2025-2029–rising-global-hnis-to-boost-revenue-report-on-how-ai-is-redefining-market-landscape—technavio-302376402.html
78. Current Expectations in Wealth Management: 2024-2025 Insights – InvestSuite, otwierano: września 26, 2025, https://www.investsuite.com/insights/blogs/current-expectations-in-wealth-management-2024-2025-insights
79. Stanowisko dotyczące oceny emitenta przez firmy inwestycyjne przed rozpoczęciem świadczenia usługi oferowania instrumentów finansowych – ustawy, otwierano: września 26, 2025, https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/stanowisko-dotyczace-oceny-emitenta-przez-firmy-185190648
80. UKNF publikuje zaktualizowane stanowisko w sprawie świadczenia usług doradztwa inwestycyjnego | Kancelaria prawna KRWLEGAL, otwierano: września 26, 2025, https://krwlegal.pl/aktualnosci/uknf-publikuje-zaktualizowane-stanowisko-w-sprawie-swiadczenia-uslug-doradztwa-inwestycyjnego
81. Stanowisko w sprawie wybranych aspektów świadczenia przez firmy inwestycyjne oraz banki, o których mowa w art. 70 ust. 2 Ustawy, otwierano: września 26, 2025, https://sip.lex.pl/orzeczenia-i-pisma-urzedowe/pisma-urzedowe/stanowisko-w-sprawie-wybranych-aspektow-swiadczenia-przez-185077762
82. Stanowisko Ministerstwa Finansów w sprawie przykładów gold-platingu zgłoszonych przez uczestników rynku kapitałowego – Gov.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.gov.pl/attachment/19f9f13e-4462-4bed-b3fe-6a60c9274266
83. Doradcy wiążą duże nadzieje z MIFID II – Analizy.pl, otwierano: września 26, 2025, https://www.analizy.pl/tylko-u-nas/21364/doradcy-wiaza-duze-nadzieje-z-mifid-ii
84. Czy warto równoważyć proporcje portfela inwestycyjnego? – Inwestomat, otwierano: września 26, 2025, https://inwestomat.eu/czy-warto-rownowazyc-proporcje-portfela-inwestycyjnego/
85. Czym jest rebalancing portfela inwestycyjnego i dlaczego warto się tym zainteresować?, otwierano: września 26, 2025, https://beglobal.pl/materialy/czym-jest-rebalancing-portfela-inwestycyjnego-i-dlaczego-warto-sie-tym-zainteresowac
86. Jak rebalancing sprawdza się w praktyce? | Finax.eu, otwierano: września 26, 2025, https://www.finax.eu/pl/blog/jak-rebalancing-sprawdza-sie-w-praktyce
87. Polak Inwestor 2024. Raport z badania polskich inwestorów, otwierano: września 26, 2025, https://uek.krakow.pl/artykuly/aktualnosci/polak-inwestor-2024-raport-z-badania-polskich-inwestorow
88. Polak Inwestor 2024 – Raport z badania – PPK, otwierano: września 26, 2025, https://www.mojeppk.pl/aktualnosci/Polak-Inwestor-2024-raport_1224.html
89. Przegląd FinTech – 55 % inwestorów nie chce korzystać przy inwestowaniu z AI i inne nowości w branży FinTech – Magazyn Portu, otwierano: września 26, 2025, https://magazyn.portu.pl/przeglad-fintech-55-inwestorow-nie-chce-korzystac-przy-inwestowaniu-z-ai-i-inne-nowosci-w-branzy-fintech/